Blog
Moğolistan’da İki Parmaklı Therizinosaur Fosili Keşfedildi
Gobi Çölü’nde bulunan bu fosil grubu, daha önce bilinmeyen iki parmaklı bir therizinosaur (terizinozor) türü olarak tanımladı.
Begüm Bozoğlu - www.arkeofili.com
Gobi Çölü’nde bulunan bu yeni therizinosaur, bilinenlerin aksine sadece iki parmaklı yapısıyla şaşırtıcı bir evrimsel fark sunuyor.
Pençeler aynı zamanda müthiş silahlar olarak da kullanılmış olabilir.
Moğolistan’da on yılı aşkın süredir depoda bekleyen fosilleşmiş kalıntılar, paleontoloji dünyasında heyecan verici bir keşfin kapısını araladı. Uluslararası bir paleontolog ve yer bilimci ekibi tarafından yürütülen ve sonuçları iScience dergisinde yayımlanan çalışmada, Gobi Çölü’nde bulunan bu fosil grubu, daha önce bilinmeyen iki parmaklı bir therizinosaur (terizinozor) türü olarak tanımladı.
2012 yılında Moğolistan Bilimler Akademisi ekibi tarafından gün ışığına çıkarılan kalıntılar, birkaç yıl boyunca detaylı analizler için muhafaza edilmişti. Yeni çalışmayla birlikte araştırmacılar, bugüne kadar tespit edilen en büyük ve anatomik yapısını en iyi korumuş dinozor pençelerinden birini bilim dünyasına tanıttı.
Ele geçen fosil seti, canlının pençeleriyle birlikte her iki kolunu, pelvis (kalça kemiği) parçalarını ve omurgasının önemli bir bölümünü kapsıyor. Bu buluntuyu eşsiz kılan temel özellik ise kalıntıların kaya üzerindeki yassı izler yerine, tam anlamıyla üç boyutlu yapısını koruyarak günümüze ulaşmış olması.
Duonychus tsogtbaatari bitkileri kavramada oldukça yetenekli olmalıydı.
Yaklaşık 90 milyon yıl öncesine tarihlenen ve araştırmacılar tarafından Duonychus tsogtbaatari olarak adlandırılan bu yeni tür, paleontolojik veriler ışığında, tahminen 3 metre uzunluğunda ve 270 kilogram ağırlığındaydı.
Şimdiye kadar bilinen tüm terizinozor türleri üç parmaklıyken, Duonychus sadece iki parmağa sahip olan ilk tür olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 30 santimetre uzunluğundaki pençeler üzerinde, normal şartlarda hızla çürüyen keratin bir kılıfın varlığına dair somut izler saptandı.
Araştırma ekibi, bu dinozorun neden üç yerine iki parmağa sahip olduğuna dair güçlü bir evrimsel senaryo üzerinde duruyor. İki parmaklı anatomik yapı, muhtemelen canlının beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan bağlantılıydı.
Yeniden yapılandırılmış iskelet (Genya Masukawa’nın izniyle) ve Duonychus tsogtbaatari (yeni cins ve tür) örneğine ait seçilmiş iskelet parçaları. (Kaynak: iScience (2025). DOI: 10.1016/j.isci.2025.112141)
Analizler, iki pençeli yapının bitki örtüsünü aşağı çekmek ve ağza götürmek için özelleşmiş bir mekanizma olduğunu düşündürüyor. Üç parmak yerine iki parmağa odaklanan bu yapı, her bir parmağın çok daha güçlü olmasını sağlıyordu. Bu evrimsel avantaj, Duonychus’un daha kalın ve dirençli dalları kolaylıkla kavrayıp bükebilmesine olanak tanıyordu.
Bu keşif, Geç Kretase dönemindeki otçul dinozorların besin kaynaklarına erişmek için ne denli çeşitli biyolojik stratejiler geliştirdiğini bir kez daha kanıtlıyor.
Makale: Kobayashi, Y., Zelenitsky, D. K., Fiorillo, A. R., vd. (2025). iScience, 28(4), 112141.
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >