Mimarlığın Modern Dili

Modernizmin en parlak mimarlık kuramcılarından Bruno Zevi’nin, Arketon Yayınları içinde yer alan ikinci kitabıMimarlığın Modern Dili, Orhun Alkan’ın çevirisiyle yayımlandı. Daha önceMimarlığı Görebilmekbaşlıklı çalışmasıyla okurla buluşan Zevi, bu kitabın ilk bölümünde modern mimarlığın kodlarını çözümlüyor ve 20. yüzyıl mimarlığını okumak için temel değişmezleri sergiliyor. İkinci bölümde ise mimarlığın tarihyazımını ele alıyor, tarihöncesinden Le Corbusier’nin poetikasına uzanan geniş bir panorama çiziyor.

Bruno Zevi kitabın ilk bölümünde yer alan “Mimarlık Konuşmak” başlıklı yazıda şöyle diyor:

“Binlerce mimar ve mimarlık öğrencisi modern dilin sözcu¨k dağarcığını, dilbilgisini ve sözdizimini bilmeden proje yapıyor. Aslında bunlar klasisizme göre karşı-sözcu¨k dağarcığı, karşı-dilbilgisi ve karşı-sözdizimidir. Eleştirmenler hem profesyonel hem de eğitsel bir bakış açısından göru¨ş bildiriyorlar. İyi de hangi ölçu¨tlere göre bunu yapıyorlar? İşte biz u¨reticiler ve kullanıcıların yu¨zleşmesi gereken asıl meydan okuma budur: Birbirimizi anlamak için aynı dili kullanmamız ve terimlerle yöntemler u¨zerinde anlaşmamız gerekir. Bu sorun sadece bugu¨ne değin pek araştırılmadığı için gözu¨mu¨ze fazlasıyla bu¨yu¨k göru¨nu¨yor. Bizimkisi bilerek kışkırtıcı bir hedeftir: Modern mimarlığın dili için en anlamlı ve zorlayıcı yapıtları temel alan bir ‘değişmezler’ dizisi belirlemek. Bu durumsa bir konuyu akla getiriyor: Sözel dilde kod vazgeçilmezdir, yoksa hiçbir iletişim söz konusu olmayabilir. Ne var ki mimarlıkta bu kodu kullanmaktan vazgeçen birinin bu yu¨zden inşa etmeye de son vermesi gerekmeyebilir.

Mimari dil konusunu üniversite hocalarıyla, uygulayıcı mimarlarla ve özellikle de kafası karışık, kimsenin kendilerine konuşabilecekleri bir dili öğretmemesinden rahatsız, endişeli öğrencilerle konuştum. Bu göru¨şmelerden şöyle bir sonuç çıktı: Her ne kadar böylesine zor ve acı verici bir konuyla yu¨zleşmemek için dört dörtlu¨k nedenler olsa da, bu, kördu¨ğu¨mden çıkılamaz ve işe bir yerden başlanamaz demek değildir.

Mimarlığın modern dili, bir kodu olmadığı halde geniş çapta nasıl konuşuluyor olabilir? Bu araştırma herhangi bir sapkın hareketle aynı hedefe sahiptir: Tartışma başlatmak. Eğer bir tartışmayı kışkırtabilirse amacına erişmiş demektir. Mimarlık u¨zerine konuşmak yerine artık mimarlık konuşabiliriz.”

Türkçe

2022

124 Sayfa

15,50 x 23,50 cm