Blog

Mar6

İnsanlar Maymunlardan Evrildiyse Maymunlar Neden Hâlâ Var?

 |  Kategori: Arkeoloji ve Sanat Haberleri  |  Yorum: 0 yorum

etiketler  Charles DarwinDoğal SeçilimHomininKladogenezMaymun

İnsanlar Maymunlardan Evrildiyse Maymunlar Neden Hâlâ Var?

Sonuç olarak, tüm insanlar maymundur ve bu nedenle tüm insanlar diğer maymunlarla akrabadır.

www.arkeofili.com

Yıllardır internette ve çeşitli ortamlarda sözü geçen bu popüler (ve aslında anlamsız) sorunun cevabını irdeliyoruz.


2017 yılında, aktör-komedyen Tim Allen, evrim hakkında ne kadar az şey anladığını ortaya koyan ünlü bir soruyu tweetledi. Ve görünüşe göre bu soruyu soran tek kişi o değildi. Tweet’i yaklaşık 50.000 “beğeni” ve 13.000 retweet aldı. Allen’ın gönderisine tepki gösteren pek çok insanın, kendisinin “Madem maymundan evrimleştik, neden hala maymunlar var?” diye sorduğu sorunun cevabını da bilmek istediğini varsayabiliriz.

Vassar Koleji’nde antropolog olan Zach Cofran’a göre kısa cevap, “Bugün yaşayan hiçbir hayvandan evrimleşmedik.” Yani insanlar, hayvanat bahçesinde gördüğümüz goriller veya safaride fotoğrafını çektiğimiz şempanzelerden evrimleşmedi. Cofran, “Maymunların insan olmaktan bir adım uzakta olduğu ya da bu yolda geçtiğimiz bir adım gibi bir şey olduğu yaygın bir yanılgı.” diyor. Ama durum böyle değil diye ekliyor.

Cofran, doğal seleksiyon teorileriyle tanınan doğa bilimci Charles Darwin’in, evrimi “descent with modification (değişerek türeme)” olarak tanımladığını söylüyor. Bu, insanların milyonlarca yıl önce yaşamış ortak (ve şimdi soyu tükenmiş) maymun atalarından türediği anlamına gelir; bu süreç aynı zamanda “ortak soy” olarak da adlandırılır. Bu hayvanlarla atalarımızı paylaşırken, milyonlarca yıl boyunca hepimiz değiştik. Cofran, “Her birimiz kendi çevremize, belirli koşullara veya nişlere uyum sağladık.” diyor. Maymunların şempanze soyundan bu insan ayrımının 9.3 ila 6.5 milyon yıl önce gerçekleştiğine inanılıyor.

Sonuç olarak, tüm insanlar maymundur ve bu nedenle tüm insanlar diğer maymunlarla akrabadır. Cofran, “Bu evrensel ilişki kavramı aslında çok mütevazı kalıyor çünkü düşündüğünüzde, atalarımızı dünyada yaşayan hemen hemen her şeyle paylaşıyoruz.” diyor. Başka bir deyişle, hepimiz milyonlarca yıl önce yaşamış tek bir türün torunlarıyız. Ayrıca bu, insanların balinalar, köpekbalıkları, ağaçlar, solucanlar ve bakterilerle akraba olduğu anlamına gelir.

Cofran, “Bizi biz yapan birçok genetik özellik, diğer hayvanları oldukları gibi yapan şeylerle aynıdır. Sadece farklı bir şekilde uygulanıyor.” diyor. Kısacası evrimden bahsettiğimizde en çok maymunlardan bahsediyoruz çünkü onlar bugün yaşayan en yakın akrabalarımız.

Popüler kültürde, evrim genellikle düz bir çizgi şeklinde ilerleyen bir şey olarak tasvir edilir ve son nokta modern insanlardır. Ancak bu algı oldukça yanlış.

Hâlâ evrimleşiyoruz

Cofran, başka bir yaygın yanlış kanıya, yani insanların artık evrimleşmediği görüşüne işaret ediyor. Ancak dünyadaki tüm hayvanlar evrimleşmeye devam ediyor ve bu, insanların da evrimleştiği anlamına geliyor. “Evrime insan merkezli bir mercekten bakma eğilimindeyiz: Evrimin amacı insan olmak değildir ve daha ‘ilkel’ görünen bir yaratık da bir gün insan olma yolunda değildir.”

“Evrimin zirvesi değiliz. Her şeyin insanlığa doğru evrimleştiğine inanmak yanlış bir kanıdır. Aslında, evrimin gerçekten bir amacı yoktur. Bir toplum olarak, evrim terimini, evrimi bir tür gelişme olarak düşündüğümüz birçok sosyal bagajla doldurduk.”

Dallanan Ağaçlar

Bazı araştırmacılar, evrimi görselleştirme şeklimizi ve onu açıklamak için kullandığımız terimleri yeniden düzenlememiz gerektiğini düşünüyor. Bir başka yanılgı da, evrimin kesinlikle doğrusal bir süreç olduğu – yani, ilkelden ileri doğru düz bir çizgide gerçekleştiği. Ancak evrimi bir “dallanma” süreci olarak düşünmek daha doğru olabilir. Bu dallanma için bilimsel terim, kladogenez veya bu ortak atadan “evrimsel ayrışma” yoluyla yeni bir organizma grubunun yaratılmasıdır. Başka bir deyişle, kladogenetik olaylar, bir türün ikiye “bölünmesi”dir. Ve bu anlar evrimin anahtarıdır.

Yine de, Londra Doğa Tarihi Müzesi’nde biyolog olan Ronald A. Jenner 2018 tarihli bir makalesinde, bunun evrimi lineer terimlerle düşünmenin tamamen değersiz olduğu anlamına gelmediğini öne sürüyor. Jenner, “Etkili sesler, evrimin lineer ve dallara ayrılan yönlerini çelişkili olarak göstererek onlarca yıldır izleyicileri yanlış yönlendirdi.” diyor ve bu tasvirlerin genellikle ortak ataların (meşru) doğrusallığı ile ortak ataların soyları birbirinden ayrıldığında ortaya çıkan dallanma ilişkileri arasında ayrım yapmadığını ekliyor.

Yukarıdan Aşağıya ve Aşağıdan Yukarıya

Evrim üzerine çalışan kişilerin bile ona en iyi nasıl yaklaşılacağı konusunda her zaman hemfikir olmadıklarını belirtmek önemli. New York City’deki Amerikan Doğa Tarihi Müzesi’nden (AMNH) evrimsel biyologlar, Science’da yayımlanan 2021 tarihli bir makalede farklı taktikleri vurguluyor.

Bilim insanları, insanın evrimini incelemek ve anlamak için iki ana yaklaşım sunuyor: “yukarıdan aşağıya” ve “aşağıdan yukarıya”. Yukarıdan aşağıya yaklaşım, uygun bir şekilde, şempanzeler gibi yaşayan maymunların analizine dayanırken, aşağıdan yukarıya, çoğunlukla soyu tükenmiş maymunların fosillerine odaklanır. Science makalesinde araştırmacılar, bu fosil maymunların maymun ve insan evrimi hakkında önemli bilgiler sağlayabileceğini savunuyorlar.

Çalışma yazarı ve AMNH biyolojik antropolog Ashley Hammond, bilim insanlarının her iki yaklaşıma da bakmadan evrimin bütün resmini elde edemeyeceklerini düşünüyor. Bir açıklamasında, “Yaşayan maymun türleri, artık soyu tükenmiş çok daha büyük bir maymun grubunun kalıntıları olan özel türlerdir” diyor.

“Tüm kanıtları -yani hem yaşayan hem de fosil maymunlar ve homininleri- ele aldığımızda, şu anda hayatta olan birkaç maymun türüne dayanan bir insan evrimi hikayesinin büyük resmin çoğunu kaçırdığı açıktır.”

Bunun ötesinde, çalışma yazarı ve AMNH biyolojik antropolog Sergio Almécija, maymun ve insanın evrimi hakkındaki çelişkili teorileri ekliyor. Eğer bu soyu tükenmiş türlerden daha fazlası denklemin bir parçası olsaydı, çok daha eksiksiz olurdu. “Başka bir deyişle, fosil maymunlar, insanların ve şempanzelerin evrimleştiği ‘başlangıç noktasını’ yeniden inşa etmek için gereklidir.”


Discovery Magazine. 16 Şubat 2022.

Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >

Yazıya Yorum Ekleyin

* Takma ad kullanabilirsiniz

* Yorumunuzda görülmeyecektir

 Evet   Hayır* Her defasında yeniden girmemeniz için