Blog
Arkeologlar, Lord Elgin'in 'Mentor' batığında ilk 'Parthenon mermerleri' kanıtlarını buldu.
Thomas Bruce, 7. Elgin Kontu'na ait iki direkli brig gemisi Mentor, Eylül 1802'de Britanya'ya gönderilecek antik eserleri taşırken battı.
www.arkeonews.com
Arkeologlar, Lord Elgin'in 'Mentor' gemisinin enkazında Parthenon mermerleriyle bağlantılı ilk mermer parçasını ortaya çıkardı.
Kythera açıklarındaki berrak suların altında , akıntıların engebeli deniz tabanını süpürdüğü yerde, yüzyıllar öncesine dayanan bir hikaye sessizce yeniden gün yüzüne çıkıyor. 2025 yazında, Yunan sualtı arkeologları, son yolculuğu tarihin en kalıcı kültürel tartışmalarından birine karışan mütevazı iki direkli bir brig olan Mentor'un enkazına bir kez daha döndüler. Bu sezon buldukları şey, boyut olarak küçük olsa da, anlam bakımından alışılmadık derecede güçlü olabilir.
Boyut olarak mütevazı olsa da, bu buluntu, batık ile Parthenon'dan heykel unsurlarının kaldırılması arasında şimdiye kadar elde edilen en net arkeolojik bağlantılardan birini sunabilir .
Tartışmanın Ardındaki Gemi
Thomas Bruce, 7. Elgin Kontu'na ait iki direkli brig gemisi Mentor, Eylül 1802'de Britanya'ya gönderilecek antik eserleri taşırken battı. Daha sonra " Elgin Mermerleri " olarak bilinen bu eserler, Yunanistan ve Birleşik Krallık arasında süregelen kültürel ve siyasi bir anlaşmazlığın merkezinde yer almaktadır.
Tarihi kayıtlara göre gemi bir fırtına sırasında batmış ve değerli kargosu deniz dibine gitmiştir. Kurtarma çalışmaları, Elgin'in sekreteri William Hamilton önderliğinde neredeyse hemen başlamıştır. Sünger dalgıçlar kargonun büyük bir kısmını kurtarmayı başarmış, ancak kullandıkları yöntemler (ambar bölümüne ulaşmak için gövdeyi kesmeleri) geminin hızlı yapısal çöküşüne önemli ölçüde katkıda bulunmuştur.
Mentor gemisinin gövdesinin ve 2/2025 numaralı kazı alanının genel görünümü. Kaynak: Yunanistan Kültür Bakanlığı
Geriye Kalanları Kazmak
Batıkta modern arkeolojik çalışmalar, Dr. Dimitrios Kourkoumelis-Rodostamos'un yönetimindeki Yunanistan Sualtı Antik Eserleri Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. 2025 yılındaki kampanya, araştırmacıların geminin gövdesinin veya kargosunun kalıntılarının deniz tabanına yayılıp yayılmadığını araştırmak için kazı hendekleri açtığı, ayakta kalan omurganın hemen ötesindeki alanlara odaklanmıştır.
Ahşap kalıntıların yokluğu, uzun süredir devam eden varsayımları doğruladı: Mentor'un açıkta kalan yapısı, battıktan sonra muhtemelen hızla bozulmuş ve ilk kurtarma çalışmalarıyla daha da zayıflamıştı. Bugün geriye kalan şey geminin kendisi değil, dağınık bir malzeme izleri alanıdır.
Bunlar arasında, bir zamanlar geminin gövdesini koruyan bakır kaplama parçaları ve alt kısımlarında kurşun takviyesine dair kanıtlar bulunuyordu. Günlük eşyalar ve donanım bileşenleri de kurtarıldı ve geminin son yolculuğuna dair ipuçları sundu. Geminin ocağını yalıtmak için kullanılmış olması muhtemel bir kil levha parçası, felaketten önce mürettebatın günlük rutinlerine dair bir fikir veriyor.
Geniş Kapsamlı Etkileri Olan Bir Mermer Parçası
Sezonun en dikkat çekici keşfi, küçük bir dekoratif mermer parçası. Sadece 9,3 x 4,7 santimetre ölçülerindeki bu parça, klasik mimari süslemelerle ilişkilendirilen oyma bir damla motifine sahip.
Ön analizler, parçanın bir epistil veya kornişe ait olabileceğini düşündürmektedir. Boyutları, Anastasios Orlandos'un Parthenon dekorasyonu üzerine yaptığı çalışmalarda belgelediği boyutlarla yakından örtüşmektedir. Eğer bu doğrulanırsa, bu, Mentor'un heykelsel yükünün bir parçasının batık alanında doğrudan tanımlanmasının ilk örneği olacaktır.
Böyle bir buluntu, büyüklüğünden ziyade bağlamı nedeniyle önem taşır. Şimdiye kadar, batık ile yükü arasındaki bağlantı büyük ölçüde tarihi belgelere dayanıyordu. Bu parça, batık ile bir zamanlar taşıdığı antik eserler arasında nadir bir maddi bağlantı sağlıyor.
Parthenon kalıntısından mermer dekoratif damla. Kaynak: Yunanistan Kültür Bakanlığı
Sualtı Dünyasında Hala Gelişen Bir Hikaye
Mermer parçası şu anda koruma altına alınıyor ve detaylı laboratuvar analizlerinden geçiriliyor. Araştırmacılar, yapılacak ek testlerle parçanın Akropolis mimari kompleksi içindeki kesin kökenini belirlemeyi umuyor.
Bu arada, Kythera açıklarındaki deniz tabanı henüz keşfedilmemiş potansiyelini koruyor. Her kazı sezonu, arkeoloji, tarih ve modern kültürel tartışmaları bir araya getiren bir öyküye yeni katmanlar ekliyor.
Mentor gemisinin batmasının üzerinden 200 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen, mirası hâlâ çözüme kavuşmuş değil. Ege sularının altında, geçmişin parçaları sessizce ortaya çıkmaya devam ediyor ve dünyanın en çok tartışılan kültürel hazinelerinden birinin anlatısını yeniden şekillendiriyor.
Yunanistan Kültür Bakanlığı
Kapak Resmi Kaynağı: Yunanistan Kültür Bakanlığı
Oğuz Büyükyildirim tarafından19 Mart 2026
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >