Blog
Binalarını Yakıp Kaybolan Halka Ait Bronz Araba Bulundu
Savaş arabasının kısa kenarlarının ikisinde de, korumayla ilişkilendirilen mitolojik bir yaratık yer alıyor: kanatlı ve kartal başlı bir aslan, yani grifon.
www.arkeofili.com
İspanya’da keşfedilen 2.400 yıllık bu savaş arabası, arkeolojik kayıttan gizemli biçimde kaybolan bir kültür tarafından kullanılmıştı.
İspanya’da bulunan 2400 yıllık bronz bir savaş arabası, insan benzeri figürler, Gorgon benzeri bir yüz ve grifonlarla süslenmiş. C: Construyendo Tarteso Project
İspanya’daki arkeologlar, tanrıları onurlandırmak için kullanılan ve bugün İtalya olan topraklarda yaşamış eski Etrüsklerle bağlantıları olabilecek, 2.400 yıllık bir bronz savaş arabasının kalıntılarını keşfetti. Araştırma ekibine göre bu keşfin İber Yarımadası’nda “bilinen bir benzeri yok.”
Açıklamaya göre, yaklaşık 60 santimetre uzunluğundaki savaş arabası, insanların ilahi bir adak olarak tütsü yakmak için bir yüzey olarak kullanacağı, düz, masaya benzer bir üst kısımla tasarlanmıştı.
Savaş arabasının yan tarafında, dilini çıkaran bir yüz sergileniyor. Keşifte yer alan, Mérida Arkeoloji Enstitüsü’nden arkeolog Guiomar Pulido González’in aktardığına göre bu yüz, Medusa’yla ilişkilendirilen eski bir koruyucu simge olan bir gorgon ile Yunan mitolojisinde boğaya dönüşebilen güçlü bir nehir tanrısı olan Akheloos’un alışılmadık bir birleşimi gibi görünüyor.
Savaş arabasının kısa kenarlarının ikisinde de, korumayla ilişkilendirilen mitolojik bir yaratık yer alıyor: kanatlı ve kartal başlı bir aslan, yani grifon. Pulido, “Savaş arabasının tüm figüratif kısımları koruyucu tanrılara işaret ediyor. Ancak neyi koruduklarından emin değiliz; belki savaş arabasının içindekini, belki de onlara bakan izleyicileri” diyor.
Savaş arabasının üzerindeki yüz, Yunan mitolojisinde boğaya dönüşebilen nehir tanrısı Achelous ile Gorgon’un alışılmadık bir birleşimi gibi görünüyor. C: Construyendo Tarteso Project
Arkeologlar daha önce de Etrüskler tarafından yapılmış benzer savaş arabaları keşfetmişti. Etrüskler, yaklaşık MÖ 900’den 100’e kadar İtalya’da yaşamış, Roma öncesi bir halktı. Ancak, İber Yarımadası boyunca eski Akdeniz ithalatını inceleyen ve aynı zamanda Madrid Özerk Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olan Pulido’ya göre, yeni bulunan bu araba, gorgon-Akheloos yüzü karışımını taşıyan bilinen ilk savaş arabası ve İber Yarımadası’nda bulunan türünün ilk örneği.
Eser üzerinde çalışan restoratörler, savaş arabasını tutan iki kişinin etek giydiğini fark etti. Bu, bir Etrüsk savaş arabası için alışılmadık bir durumdu. Çünkü Pulido’ya göre Etrüsk yapımı bronz figürler tipik olarak çıplaktı. Bu anormalliğe rağmen, teori, savaş arabasının Etrüskler tarafından yapıldığı ve ticaret yollarıyla bugünkü İspanya’ya ulaştığı yönünde.
Savaş arabası, MÖ 5. yüzyılın sonlarında bir kenara atıldığını düşündüren bir katmanda bulundu. Gorgon-Akheloos yüzünün ikonografisindeki tasarım, arabanın en erken MÖ 6. yüzyılda yapılmış olabileceğini gösteriyor.
Savaş arabasındaki insan benzeri figürler giyinik. Bu durum alışılmadık bir özellik çünkü Etrüskler tarafından yapılan diğer bronz figürler çıplaktı. C: Construyendo Tarteso Project
Esrarengiz bir halk
Bronz savaş arabasının çıktığı arkeolojik alan, Orta Guadiana Nehri Vadisi olarak bilinen bir bölgede yer alıyor. Pulido’nun belirttiğine göre bu bölgede, yaklaşık MÖ 400’de arkeolojik kayıttan tümüyle kaybolan esrarengiz bir halkın geride bıraktığı, bilinen 14 alan bulunuyor. Bunlar büyük olasılıkla, MÖ 8. yüzyıl civarında İber Yarımadası’na yerleşen ve özenli yazı sistemiyle tanınan bir uygarlık olan Tartessoslulardan yoğun biçimde etkilenmiş ya da onlarla karışmış yerel topluluklardı.
Pulido’ya göre, 14 alanın her biri, sonradan toprak ve parçalanmış nesnelerle doldurulmuş, yanmış binaların kalıntılarını barındırıyor. Yeni keşfedilen savaş arabası kasıtlı olarak kırılmıştı. İkiye bölünmüş olması dışında başka hiçbir hasarı yok.
Bu kalıntılarla ilgili şu anki başlıca teori şöyle: Bilinmeyen bir nedenle ve aşağı yukarı aynı zamanda, bu merkezlerin sakinleri binalarını yaktı, içlerini doldurdu ve ardından alanları terk etti. Pulido’ya göre, yakma ve doldurma işlemi, bir düşman saldırısı bağlamında gerçekleşmiş olamayacak kadar kasıtlı görünüyor. “Bunun yerine, bunlar özenle planlanmış bir kapanış ritüelinin, kasıtlı olarak hizmet dışı bırakılan binalara simgesel bir vedanın parçası olmuş olabilir.”
Savaş arabasının kısa kenarlarının her ikisinde de koruma ve güvenlik ile ilişkilendirilen mitolojik bir yaratık olan grifon figürü yer alıyor. C: Construyendo Tarteso Project
Ardından bu kültür, “arkeolojik kayıttan kayboldu” diyor Pulido. Ancak Yunanistan’dan ithal edilen çanak çömlek ve diğer Etrüsk bronz nesneleri de dahil olmak üzere başka kanıtlar, bu insanlar her kimse, Akdeniz boyunca uzanan eski ticaret ağlarına katıldıklarını ve seçkinlerinin ithal nesneler edinebilecek kadar varlıklı olduğunu düşündürüyor.
Live Science. 16 Temmuz 2026.
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >