Blog
Brandenburg'da 1000 Yıllık Bronz Tekerlek Haç Keşfedildi
Tekerlek şeklindeki haç, resmi yetkiyle çalışan sertifikalı gönüllü miras koruyucusu Juliane Rangnow tarafından Havelland bölgesinde bulundu.
www.arkeonews.com
Batı Brandenburg'da yakın zamanda bulunan küçük bir bronz haç, arkeologların erken Orta Çağ'da kuzeydoğu Almanya'da Hristiyanlığın yayılışını anlama biçimini yeniden şekillendiriyor. 10. veya 11. yüzyılın başlarına tarihlenen bu nesne, büyüklüğüyle değil, onu kırk yıldan fazla bir süre önce keşfedilen bir döküm kalıbına doğrudan bağlayan eşi benzeri görülmemiş bir arkeolojik eşleşmeyle dikkat çekiyor.
Tekerlek şeklindeki haç, resmi yetkiyle çalışan sertifikalı gönüllü miras koruyucusu Juliane Rangnow tarafından Havelland bölgesinde bulundu. Brandenburg Eyaleti Miras Yönetimi ve Arkeoloji Müzesi'ndeki uzmanlar parçayı incelediklerinde çarpıcı bir gerçeği fark ettiler: Haç, 1983 yılında Berlin-Spandau'daki bir Slav tepe kalesinde kazılan bronz bir kalıba tam olarak uyuyor.
O kalıptan çıkan başka hiçbir döküm obje bugüne kadar bulunamamıştı.
Dört On Yıl Boyunca Mükemmel Bir Uyum
Bilim insanları tarafından sıklıkla "Spandau Haçı" olarak adlandırılan Spandau kalıbı, Elbe ve Oder nehirleri arasındaki Hristiyan sembolizminin en eski maddi göstergelerinden biri olarak uzun zamandır kabul edilmektedir. Erken dönem ahşap bir kilisenin kalıntılarına yakın bir yerde bulunan bu kalıp, yazılı kaynakların tarihsel kayıtlarda baskın olduğu bir dönemde yerel olarak Hristiyan nesnelerinin üretildiğine işaret etmektedir.
Yeni keşfedilen haç, bu tabloyu önemli ölçüde değiştiriyor. Brandenburg Eyaleti Kültürel Miras Yönetimi ve Arkeoloji Müzesi'nde yapılan detaylı ölçümler ve restorasyon çalışmaları, Havelland haçı ile Spandau kalıbının birbirine ait olduğunu doğruladı. Arkeologlara göre, bu dönem için eşsiz bir durum: Orta Çağ'dan kalma bir döküm kalıbı ve ona karşılık gelen bitmiş nesne, 1000 yıldan fazla bir süre sonra yeniden bir araya geldi.
Franz Schopper, uzun vadeli kültürel miras belgelemesinin ve profesyoneller ile eğitimli gönüllüler arasındaki işbirliğinin önemini vurgulayarak, "Bu tür bir eşleşme neredeyse hiç görülmedi" dedi.
Tekerlek şeklindeki haç, resmi yetkiyle çalışan sertifikalı gönüllü miras koruyucusu Juliane Rangnow tarafından Havelland bölgesinde bulundu. Kaynak: Brandenburg Bilim, Araştırma ve Kültür Bakanlığı (Almanya)
983 Ayaklanmasından Önceki Hristiyanlık
Teknik benzersizliğinin ötesinde, bu haç derin tarihi anlamlar taşımaktadır. Nesne, günümüz Berlin ve Brandenburg bölgelerinin Slav nüfuslu olduğu ve Kutsal Roma İmparatorluğu'nun öncüsü olan Doğu Frank Krallığı'nın giderek artan etkisi altında kaldığı çalkantılı bir döneme aittir.
Bu erken döneme ait Hristiyan sembolleri arkeolojik kayıtlarda nadirdir. Hristiyanlaşmanın ilk dalgasına dair kanıtların çoğu, Slav toplulukları arasındaki direnişi anlatan yazılı kaynaklardan gelmektedir. Bu direniş, yerel grupların Frank otoritesini reddettiği ve Hristiyan kurumlarını bir yüzyıldan fazla bir süre boyunca bastırdığı 983 yılındaki Lutician ayaklanmasıyla doruğa ulaşmıştır.
Haç, Hristiyanlığın daha önce sanıldığından daha geniş ve yerel olarak yayılmış olduğunu gösteriyor. Matthias Wemhoff, kalıbın varlığının seri üretime işaret ettiğini ve muhtemelen ayaklanmadan çok önce hareketli bir nüfusa ve daha geniş bir bölgesel pazara hizmet ettiğini belirtiyor.
Bir gönüllü tarafından bulundu, bir ağ tarafından korunuyor.
Rangnow, bilinen bir arkeolojik alanda izinli bir metal dedektörü araştırması sırasında haçı keşfetti. Aynı yerde ayrıca 10. ve 11. yüzyıllara ait sikkeler, yaldızlı mücevher parçaları ve demir silahlar da bulundu; bu da izole bir kayıptan ziyade sürekli bir faaliyetin göstergesidir.
Nesneyi elinde tutan Rangnow, bu deneyimi "geçmişe bir köprü" olarak tanımladı; Brandenburg Kültür Bakanı Manja Schüle de bu duyguyu paylaştı ve buluntunun, kültürel mirası korumada eğitimli gönüllülerin rolünün bir kanıtı olduğunu vurguladı.
Brandenburg şu anda yaklaşık 350 sertifikalı gönüllü arkeolojik koruma uzmanıyla çalışmaktadır; bunların hepsi resmi eğitimden geçmekte ve sıkı yasal çerçeveler altında faaliyet göstermektedir.
Bu haç, büyüklüğüyle değil, onu kırk yıldan uzun bir süre önce keşfedilen bir döküm kalıbıyla doğrudan ilişkilendiren eşi benzeri görülmemiş bir arkeolojik eşleşmeyle dikkat çekiyor. Kaynak: Brandenburg Bilim, Araştırma ve Kültür Bakanlığı (Almanya)
Halka Açık Sergide
Bronz tekerlek haç ve orijinal döküm kalıbı, 24 Ocak - 11 Mart 2026 tarihleri ??arasında Brandenburg Arkeoloji Devlet Müzesi'nde birlikte sergilenecek. Sergi, ziyaretçilere erken ortaçağ üretim zincirinin yeniden bir araya getirilmiş halini görme konusunda nadir bir fırsat sunuyor: hem nesne hem de onu şekillendiren kalıp.
Arkeologlar için bu keşif, olağanüstü olmaktan da öte. Küçük buluntuların bile, özellikle sabır, belgeleme ve işbirliği geçmişin beklenmedik bir açıklıkla konuşmasına olanak sağladığında, tarihsel açıdan büyük bir öneme sahip olabileceğinin somut bir hatırlatıcısı.
Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kultur - Brandenburg Bilim, Araştırma ve Kültür Bakanlığı (Almanya)
Kapak Resmi Kaynağı: Brandenburg Bilim, Araştırma ve Kültür Bakanlığı (Almanya)
Oğuz Büyükyildirim tarafından24 Ocak 2026
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >