Blog
Bu İnka Çocukları, İmparatorluğun Devamı için Kurban Edilmiş
Mezarındaki bitki kalıntıları üzerinde yapılan yeni bir analiz, arkeologların yüzyıllar önceki ölümüne yol açan tarihsel olayları belirlemesine yardımcı oluyor.
www.arkeofili.com
Andlar’daki ünlü çocuk mumyaları, imparatorluğun genişlerken İnka varlığını ritüel olarak “sabitlemek” için kurban edilmiş olabilir.
İnka İmparatorluğu tarafından beş yüzyıldan fazla süre önce kurban edilen üç “Llullaillaco Çocuğu”nun fotoğrafları.
Kurban edilmiş İnka çocuklarıyla birlikte bulunan mısır, manyok ve koka bitkileri üzerinde yapılan bir analiz, çocukların son İnka imparatorlarından birinin egemenliği döneminde öldüğünü ortaya koyuyor.
Mumyalanmış bedeni Arjantin’de buz gibi bir volkanın zirvesinde bulunan genç bir kız olan “Llullaillaco Bakiresi”, yüzyıllar önce İnkalar tarafından kurban edilmişti. Mezarındaki bitki kalıntıları üzerinde yapılan yeni bir analiz, arkeologların yüzyıllar önceki ölümüne yol açan tarihsel olayları belirlemesine yardımcı oluyor.
1999’da arkeologlar; Şili sınırına yakın Arjantin’deki Llullaillaco yanardağının zirvesinin hemen altında üç mumyalanmış İnka çocuğunun (genç bir kız ile her ikisi de yaklaşık 7 yaşlarında olan bir oğlan ve bir kız) kalıntılarını keşfetti. Mumyalar üzerinde son yirmi yılda yapılan analizler, çocukların gurme yiyeceklerle besili hale getirildiğini ve dondurucu, rüzgarlı zirvedeki yer altı türbesine götürülüp ölüme terk edilmeden önce alkol ve koka (kokainin elde edildiği bitki) verilerek uyuşturulduğunu ortaya koymuştu.
“Llullaillaco Çocukları” olarak adlandırılan bu mumyalar son derece iyi korunmuş olsa da kurban edildikleri kesin tarih hâlâ belirsizliğini koruyordu. 2007’de mumyalardan alınan saç örnekleri üzerinde yapılan bir radyokarbon analizi, ölümlerinin 1.430 ile 1.520 yılları arasında bir tarihte gerçekleştiğine işaret etmişti. Bu tarihi daraltmak ve bilinen siyasi ve iklimsel olaylarla ilişkilendirmek için uluslararası bir araştırma ekibi, mezar alanında bulunan bitki kalıntılarını radyokarbon yöntemiyle tarihledi.
Arkeologlar bitki kalıntılarının çocukların olası ölüm tarihini 1462 ile 1507 yılları arasına daralttığını ve en olası tarihin son İnka imparatorlarından biri olan Huayna Capac’ın egemenliği döneminde, 1499 civarına denk geldiğini buldu.
İnka İmparatorluğu, en geniş sınırlarına 1493’ten 1525 yılı civarına kadar hüküm sürmüş ve İspanyolların getirdiği çiçek hastalığından ölmüş olan Huayna Capac döneminde ulaştı. Güney Peru’daki başkent Cuzco’dan imparatorun babası Tupac İnka, İnka topraklarını güneyde Şili’ye doğru genişletmişti. Huayna Capac ise imparatorluğu kuzeyde bugünkü Ekvador ve Kolombiya’ya kadar uzatmıştı. 1499’da Llullaillaco çevresindeki bölge, İnka İmparatorluğu’na nispeten yakın bir tarihte dahil edilmiş olmalı.
Araştırmacılar, “Bu bağlam göz önünde bulundurulduğunda, Llullaillaco’daki kurban töreninin böyle bir devlet onaylı kurban kampanyasının parçası olarak gerçekleştirilmiş; bölgedeki İnka varlığını ritüel olarak demirlemeye ya da önemli bir siyasi olayı anmaya hizmet etmiş olması olası” diyor. Yani üç Llullaillaco Çocuğu’nun kurban edilmesi, büyük olasılıkla Huayna Capac’ın geniş ve çeşitli İnka İmparatorluğu’nda kültürel uyumu korumaya yönelik çabasının bir parçasıydı.
Araştırmacılara göre sömürge dönemine ait kroniklerin, Huayna Capac’ın imparatorluğunun güney bölümüne, bugünkü Arjantin’in kuzeybatısı dahil, bir yolculuk yaptığını ve tanrılara çocuk kurbanları biçiminde zengin sunular sunduğunu da aktarıyor.
Tarihsel kayıtla Llullaillaco kurban töreni arasında kesin bir bağ kurmak mümkün olmasa da araştırmacılar şöyle diyor: “Olayı bu tarihsel bağlama yerleştirmek, onu yalnızca belirli bir siyasi zaman dilimine demirlemekle kalmıyor, devlet onaylı böyle bir olayın ardındaki olası güdüler üzerine daha derin düşünmeye de çağırıyor.”
Araştırmacılara göre 16. yüzyılın başlarındaki İnka çocuk kurban etme uygulaması, Avrupalıların gelişinden hemen önce, algılanan bir istikrarsızlık dönemi boyunca imparatorluk otoritesini yeniden onaylamış ya da kozmik dengeyi korumaya çalışmış olabilir.
Araştırmacılar çalışmada, İnka İmparatorluğu genelinde ritüel kurban töreni ve siyasi gücün daha geniş örüntüleri hakkında daha fazla şey öğrenmek için diğer çocuk kurban törenleri üzerinde de benzer analizlerin yürütülmesi gerektiğini belirtiyor.
Live Science. 14 Haziran 2026.
Makale: Sieczkowska-Jacyna, D., G. Recagno Browning, M. Bernaski, et al. 2026.
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >