Blog
Bu Neandertal Popülasyonu, Diğerlerinden 50.000 Yıl İzole Kalmış
Kalıntılar 2015’te Fransa’nın Rhône Vadisi’nde, erken Homo sapiens’e ev sahipliği yaptığı bilinen bir mağara sistemi içinde keşfedildi.
www.arkeofili.com
Fransa’da gün yüzüne çıkarılan fosilleşmiş bir Neandertal iskeleti; diğer Neandertallerden en az 50.000 yıl boyunca izole kalmış.
Thorin’in çene kemiği. C: Xavier Muth
Çalışmanın eş baş yazarı paleoantropolog Ludovic Slimak, “50.000 yıllık ayrışmanın, büyükannenizin küçük köpeğini bir kurttan ayıran şeyle aynı olduğunun altını çizmek isterim” diyor.
Diğer bir deyişle bu popülasyon, “ortalama” bir Neandertalden oldukça farklılaşmış olacak kadar uzun süre izole kalmıştı.
Hobbit’e bir gönderme
Önemini vurgulamak için araştırmacılar gizemli Neandertal’e J.R.R. Tolkien’in evrenindeki bir karakterden esinlenerek “Thorin” adını verdi.
Slimak, “Hobbit’teki Thorin, dağın altındaki son cüce krallardan biri ve soyunun sonuncusu. Neandertal Thorin de bir soyun sonu. İnsan olmanın bir biçiminin sonu” diyor.
“Thorin bilinmeyen bir Neandertal popülasyonunu ortaya koyuyor ve insanlığın son büyük yok oluşuna dair anlayışımızı yeniden yazıyor.”
İskeletin keşfi
Kalıntılar 2015’te Fransa’nın Rhône Vadisi’nde, erken Homo sapiens’e ev sahipliği yaptığı bilinen bir mağara sistemi içinde keşfedildi. Ancak 2024’te yapılan bir çalışmada araştırmacılar, mağaranın farklı bir zaman diliminde, türlerinin varlığının sonlarına doğru yaklaşık 40.000 ile 45.000 yıl önce arasında Neandertallere de ev sahipliği yaptığını gösterdi.
Araştırmacılar tam genomunu dizledikten sonra bunun daha önce bulunan diğer Neandertallerin hiçbirine benzemediğini fark etti.
Görünür yaşına karşın genetik yapısı, 100.000 yıldan daha önce yaşamış erken Neandertallerin genomlarıyla daha yakın akrabalık gösteriyordu. Bu da bireyin diğerlerinden en az 50.000 yıl boyunca izole kalmış bir popülasyona ait olduğuna işaret ediyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı Martin Sikora, “Thorin ile diğer Geç Neandertaller arasındaki ayrışma, Afrika’dan çıkmış tüm modern insanlar arasındakine denk düşüyor. Hepimizin bildiği gibi, modern insanların geniş bir fenotipik çeşitliliği var; Neandertal popülasyonları arasında da benzer bir çeşitliliğin olmasını beklerdim” diyor.
Neden izole kaldılar?
Ayrışmanın boyutu özellikle tuhaf, çünkü diğer geç Neandertaller Thorin’e görece yakın yaşıyordu. Ancak gruplar arasında çok az ya da hiç temas yokmuş gibi görünüyor.
Bu kopukluğa şaşıran araştırmacılar, mağaranın tortusunun tarihlemesinin (yaklaşık 40.000 ile 45.000 yıl önce) bir yanılgıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını sorguladı. Thorin’in hangi tür iklimde yaşadığına dair bilgi edinmek için kemiklerinden ve dişlerinden alınan izotopları analiz ettiler: Geç Neandertaller soğuk Buzul Çağı boyunca yaşamış, erken Neandertaller ise çok daha sıcak bir iklim deneyimlemişti.
Analizleri Thorin’in çok soğuk bir iklimde yaşadığını doğruladı ve onu bir Geç Neandertal olarak kesinleştirdi. Ne var ki belirsiz nedenlerden ötürü Thorin ve popülasyonu, daha geniş popülasyonla iç içe geçmiyordu.
Araştırmacılara göre Homo sapiens’in bu düzeyde bir kopuşu sürdürmesi neredeyse hayal edilemez olurdu, fakat belki Neandertal kuzenlerimiz bizim gibi düşünmüyordu.
Slimak, “Thorin popülasyonu 50.000 yılı diğer Neandertal popülasyonlarıyla gen alışverişinde bulunmadan geçirdi. Yani; birbirinden yaklaşık 10 günlük bir yürüyüş mesafesinde yaşayan iki Neandertal popülasyonunun, birbirini tamamen yok sayarak yan yana yaşadığı 50 binyılla karşı karşıyayız” diyor.
“Bu, bir Sapiens için hayal edilemez olurdu ve Neandertallerin dünyamızı biyolojik olarak bizden, Sapiens’lerden çok farklı biçimde kavramış olması gerektiğini ortaya koyuyor.”
IFL Science. 22 Haziran 2026.
Makale: Slimak, L., Vimala, T., Seguin-Orlando, A., Metz, L., Zanolli, C., Joannes-Boyau, R., … & Sikora, M. (2024).
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >