Blog
Düzce’de Yaşayan Bir Miras: El Yapımı Bağlama Ustalığı
Düzce’nin Gölyaka ilçesinde marangozluk geleneğiyle yetişen Canan Horuz, çocuk yaşlarda dedesi Hüseyin ve babası İsmail Horuz’un rehberliğinde bağlama yapımını öğrenmeye başladı.
www.arkeolojikhaber.com
Düzce’de yaşayan Canan Horuz, ata yadigârı atölyesinde el yapımı bağlama üreterek Anadolu’nun müzik mirasını yaşatıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” olarak tescillenen Horuz, geleneksel luthiye bilgisini yerel ağaç türleri, oyma tekniği ve uzun kurutma süreçleriyle birleştiriyor. Usta sanatçı, hem kültürel sürekliliği korumayı hem de bu zanaatı genç kuşaklara aktararak yaşayan bir miras alanı oluşturmayı amaçlıyor.
Ata Mirasından Kültürel Temsile Uzanan Bir Zanaat
Düzce’nin Gölyaka ilçesinde marangozluk geleneğiyle yetişen Canan Horuz, çocuk yaşlarda dedesi Hüseyin ve babası İsmail Horuz’un rehberliğinde bağlama yapımını öğrenmeye başladı. Uzun yıllar marangozluk yapan Horuz, aile büyüklerinin vefatının ardından bir süre enstrüman üretimine ara verse de, 2018 yılında ata mesleğini yeniden canlandırma kararı aldı. Bu süreçte bağlama ustası Ali Keçeci ile çalışarak bilgisini güncelledi ve dedesinden kalan atölyeyi restore ederek üretime yeniden başladı.
2023 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen “Sanatçı Tanıtım Kartı” ile Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanına layık görülen Horuz, yok olma riski taşıyan geleneksel bağlama yapımının sürdürülebilirliğine katkı sunuyor.
Geleneksel Teknikler ve Yerel Malzeme Kullanımı
Horuz’un üretim pratiğinin merkezinde, kestane, akçaağaç ve yabani dut gibi yöresel ağaç türleri yer alıyor. Oyma tekniğini tercih eden usta, ağacı yaşken oyarak iç formu oluşturuyor, ardından en az bir yıl kurutma sürecine tabi tutuyor. Bu uzun hazırlık evresi, enstrümanın dayanıklılığı ve akustik niteliği açısından kritik bir rol oynuyor.
Her ağaç türünün bağlamaya farklı bir ses karakteri kazandırdığını vurgulayan Horuz, malzeme seçiminde hem estetik hem de tonal özellikleri dikkate alıyor. El yapımı üretimin seri imalata kıyasla daha uzun ömürlü ve özgün olduğunu belirten sanatçı, her enstrümanı bireysel bir kimlik taşıyan kültürel nesne olarak değerlendiriyor.
Kültürel Aktarım, Uluslararası İlgi ve Gelecek Vizyonu
Horuz’un ürettiği bağlamalar yalnızca Düzce ve çevresinde değil; Adıyaman, Malatya, Artvin gibi farklı illerde ve Almanya’dan gelen taleplerle yurt dışında da ilgi görüyor. Bu durum, yerel bir zanaatin küresel kültürel dolaşıma katılabildiğini gösteriyor.
Sanatçı, bağlamayı Anadolu’nun sesi ve hafızası olarak nitelendirerek, enstrümanın Aşık Veysel, Dadaloğlu ve Pir Sultan gibi ozanların kültürel mirasını temsil ettiğini ifade ediyor. Horuz’un temel hedefi, bu zanaatı genç kuşaklara öğretmek ve bağlama yapımını yaşayan bir kültürel pratik olarak geleceğe taşımak.
Bu yönüyle Canan Horuz’un çalışmaları, sadece bireysel bir sanat üretimi değil; aynı zamanda kültürel süreklilik, yerel kimlik ve somut olmayan mirasın korunmasına yönelik örnek bir model olarak değerlendirilebilir.
Göksel Cüneyt İğde aa
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >