Blog
Karmaşık Canlıların Evrimine Dair Çok Erken Kanıtlar Bulundu
Güneybatı Çin’deki Jiangchuan Biyotası fosil koleksiyonunun parçası olarak gün yüzüne çıkarılan koleksiyon, 554 milyon ile 539 milyon yıl öncesine tarihlenen 700’den fazla fosilleşmiş hayvan ve alg örneği içeriyor.
www.arkeofili.com
Güneybatı Çin’de yeni keşfedilen fosiller, karmaşık hayvanların ne zaman evrimleştiğine dair zaman çizelgesini değiştiriyor.
Jiangchuan Biyotası’ndan (~554-539 milyon yıl öncesine ait) Haootia benzeri fosil (denizanası, deniz anemonları ve mercanları içeren knidarya filumuna ait erken bir tür). C: Gaorong Li & Xiaodong Wang
Güneybatı Çin’deki bir alan, Kambriyen patlamasından önce ortaya çıkan çok çeşitli tuhaf yaşam formlarını barındırıyor ve karmaşık yaşamın kökenini milyonlarca yıl geriye itiyor.
Hayvan yaşamının çeşitliliğinin ve karmaşıklığının yaklaşık 539 milyon yıl önce, Kambriyen patlaması olarak bilinen evrimsel bir sıçramayla hızla artmaya başladığı düşünülüyor. Ancak yeni fosil alanı, bu karmaşıklığın bir kısmının Kambriyen patlamasından birkaç milyon yıl önce, Ediyakaran döneminin (kabaca 635 milyon ile 539 milyon yıl önce) sonlarında zaten var olduğunu gösteriyor.
Fosil buluntuları arasında kendilerini deniz tabanına sabitlemiş olabilecek iki taraflı simetrik solucan benzeri hayvanlar, erken dönem taraklı denizanaları ve besinlerini yakalamak için başlarındaki dokunaçları kullanmış olması muhtemel denizyıldızı ve deniz hıyarı akrabaları yer alıyor. Diğer fosiller ise modern hayvanlara ya da bilinen Ediyakaran veya Kambriyen türlerine çok az benziyor.
Çalışmanın ortak yazarı ve Ediyakaran organizmalarını araştıran Frankie Dunn, “Örneklerden biri Dune’daki kum solucanına çok benziyor” diyor.
Süngerler gibi bazı basit çok hücreli canlılar ilk kez Ediyakaran döneminde ortaya çıktı. Ancak insanları ve diğer omurgalıları kapsayan kordalılar dahil modern hayvan filumlarının çoğu, 13 ile 25 milyon yıl süren Kambriyen patlaması sırasında belirdi.
Yeni fosil keşfi, bu karmaşıklığın bir kısmının geç Ediyakaran’da zaten ortaya çıkmış olduğunu gösteriyor. Güneybatı Çin’deki Jiangchuan Biyotası fosil koleksiyonunun parçası olarak gün yüzüne çıkarılan koleksiyon, 554 milyon ile 539 milyon yıl öncesine tarihlenen 700’den fazla fosilleşmiş hayvan ve alg örneği içeriyor. Araştırmacılar bulgularını Science dergisinde yayımladı.
Jiangchuan biyotasının (yaklaşık 554-539 milyon yıl önce) bir sanatçı tarafından yeniden canlandırılması. C: Xiaodong Wang
Çalışmanın ortak yazarı paleobiyolog Luke Parry, “Bu örnekleri ilk gördüğümüzde tamamen benzersiz ve beklenmedik bir şeyle karşı karşıya olduğumuz belliydi” diyor.
Bu alandaki fosiller çoğunlukla organizmanın çevresindeki kayaç üzerindeki düz izlerden oluşuyor. Kemik ve kabuk gibi dayanıklı vücut parçalarının bıraktığı üç boyutlu izlerin aksine bunlar, organizmanın bağırsak ve ağız parçaları gibi yumuşak dokularının bazı ayrıntılarını yakalıyor.
Bu daha az yaygın korunma yöntemi, bilim insanlarının bu daha karmaşık hayvanlara dair kanıtları Kambriyen’de neden şimdiye kadar bulamadığını açıklamaya yardımcı olabilir.
Çalışmanın ortak yazarı ve karmaşık yaşamın evrimini araştıran Ross Anderson açıklamada şöyle diyor: “Sonuçlarımız, bu karmaşık hayvan gruplarının diğer Ediyakaran alanlarında görünür yokluğunun gerçek bir biyolojik yokluktan ziyade korunma farklılıklarını yansıtıyor olabileceğini gösteriyor. Jiangchuan’dakiler gibi karbonlu sıkışmalar bu yaştaki kayaçlarda nadirdir; bu da benzer toplulukların başka yerlerde korunamamış olabileceği anlamına geliyor.”
Live Science. 4 Nisan 2026.
Makale: Gaorong Li et al. (2026).
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >