Blog
Sibirya’daki Mezarda Kadın, Bebek ve At Derisi Bulundu
Mezarda bulunan bir ayna ve gümüş üzengi, Çin sanatı tarzında bezenmişti. Bu da 10. yüzyıl Asyası’ndaki çok kültürlü bağlantıları ortaya koyuyor.
www.arkeofili.com
Arkeologlar Sibirya’da bir kadın, yenidoğan bir çocuk ve bir atın tüm derisinden oluşan 10. yüzyıla ait nadir bir mezar ortaya çıkardı.
Arkeologlar, Rusya’nın güneyinde seçkin bir kadına ait nadir bir 10. yüzyıl mezarı buldu. C: Press Service of the Institute of the History of Material Culture of the Russian Academy of Sciences
Sibirya’daki arkeologlar, bir yenidoğan çocuk ve derisi yüzülmüş bir atın eşlik ettiği Orta Çağ’a ait bir kadına ait nadir bir elit mezarı keşfetti. Mezarda bulunan bir ayna ve gümüş üzengi, Çin sanatı tarzında bezenmişti. Bu da 10. yüzyıl Asyası’ndaki çok kültürlü bağlantıları ortaya koyuyor.
Kazıyı yöneten arkeolog ve Rusya Bilimler Akademisi Maddi Kültür Tarihi Enstitüsü müdürü Andrey Poliakov, “Bunun sıradan bir mezardan çok uzak olduğu son derece açık. İç Asya’daki tüm Sayan-Altay bölgesinde benzer mezar sayısı birkaç düzineden fazla değil” diyor.
Arkeologlar mezarı, güney Sibirya’da güneydoğu Rusya ile kuzey Moğolistan boyunca uzanan Sayan Dağları’ndaki demiryolu inşaatı öncesinde 2014 yılında yapılan kazıların bir parçası olarak keşfetti. Birkaç yüzyıla yayılan onlarca mezar ve küçük yerleşim buldular. Ancak taşla çevrili bir tümülüste yaptıkları kazı, öldüğünde yaklaşık 40 yaşında olan bir kadına ait eşsiz bir mezarı ortaya çıkardı. Kadın; bir yenidoğan çocuk iskeleti, bir koyun omurgası ve atın kafatası, uzuvları ile derisinden oluşan toplulukla birlikte gömülmüştü. Bu, Orta Çağ bozkır göçebeleri arasında nadir görülen bir ritüel uygulamasıydı.
Mezarın eşsizliği ve kazıdan sonra stabilize edilmesi gereken çok sayıdaki eser nedeniyle mezarın tam analizinin tamamlanması on yılı aşkın bir süre aldı. Sıra dışı mezarı ve at koşumlarını ayrıntılı biçimde ele alan iki çalışma, yakın zaman önce yayımlandı.
Kadın altın küpeleri, at ekipmanları ve yeni doğmuş bir bebekle birlikte gömülmüş. C: Press Service of the Institute of the History of Material Culture of the Russian Academy of Sciences
Arkeologlar mezar çalışmasında, kadının yalnızca birkaç kişisel eşyayla gömüldüğünü yazıyor. Bunların arasında bir çift altın kaplama bronz küpe, ritüel olarak kırılmış bir aynaya ait parçalar, demir bir bıçak ve yün eğirmek için kullanılan taş bir ağırşak bulunuyordu. Aynanın üzerindeki süslemeler, üzüm salkımları taşıyan kıvrılan bir asmayı andırıyordu. Bu motif, Çin’deki elit Tang Hanedanı (MS 618-907) mezarlarında bulunan aynalarda da görülüyor.
Mezarda bulunan onlarca parça at koşumunun arasında bir çift üzengi de vardı. Bu üzengilerden biri Hint ve Pers sanatı tarzlarından da etkilenmiş bir Çin sanatı tarzında bezenmişti ve “tören” üzengisi olarak işlev görüyordu. Araştırmacılar at koşumu çalışmasında, bu dönemdeki göçebe geleneğinin atın görünür kılınmaya en uygun tarafında (genellikle sol tarafında) tek bir üzengi sergilemek olduğunu belirtiyor.
Radyokarbon tarihlemesi arkeologlara mezar için geniş bir zaman aralığı verdi: 9. ile 13. yüzyıllar arası. Ancak mezardaki eserlerin tarzına bakarak arkeologlar, kadın ve çocuğun büyük olasılıkla 10. yüzyılda gömüldüğünü belirledi.
Araştırmacılar at koşumu çalışmasında, mezarda bulunan çok sayıdaki çok kültürlü eserin kadın ile çocuğun toplumlarının “en yüksek aristokrasisinin” bir parçası olduğuna işaret ettiğini yazıyor. Yine de kadın bu nesneleri büyük olasılıkla gündelik yaşamında kullanmıyordu; nesnelerin daha çok klanının mezara armağan olarak sunduğu aile yadigarları olması olası.
Çalışmanın ortak yazarı, Novosibirsk Devlet Üniversitesi’nde Beşeri Bilimler Araştırma Laboratuvarı’nın başkanı Oleg Mitko, mezarda bulunan neredeyse eksiksiz antik at malzemesi takımının “bölge için son derece nadir bir bileşim” olduğunu söylüyor.
Live Science. 11 Haziran 2026.
Makale 1: Amzarakov P.B., Lazaretov I.P., Poliakov A.V., Mitko O.A. . Vestnik NSU. Series: History and Philology. 2025;24(3):115-129. (In Russ.)
Makale 2: Amzarakov P.B., Lazaretov I.P., Poliakov A.V., Mitko O.A. Vestnik NSU. Series: History and Philology. 2026;25(3):74-88. (In Russ.)
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >