Blog
Troya Müzesi'nde Anadolu Tanrıçaları konuşulacak: 6 Mart 2026, Cuma
Bu ilham dolu “bellek tazeleme rotası” halka açık ve ücretsiz olarak düzenleniyor.
www.arkeolojikhaber.com
Araştırmacı Yazar Dogˆa Tas¸lardan, 6 Mart 2026 Cuma günü, saat 13:00 - 17:00 arasında, Troya Müzesi'nde “Tarih Öncesi’nden Geç Antik Çağ’a: Anadolu Tanrıçaları” başlıklı konferans verecek.
Antik Çağ’da “Troas Bölgesi” sınırları içerisinde kalan Çanakkale’nin Tevfikiye Köyü yakınlarında, 1998 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan Troya Ören Yeri’nin girişinde konumlanan Troya Müzesi, 2018 yılında ziyarete açılmasından bu yana, Troya’nın kesintisiz yerleşim tarihini Homeros destanlarının ötesine geçerek Tunç Çağı’ndan Roma Dönemi’ne kadar kronolojik ve stratigrafik bir kurgu içerisinde sunar.
Müze binası, Türkiye’de açılan uluslararası mimari yarışmayı kazanan Yalın Mimarlık tarafından tasarlanır. Yapının dili, Troya’nın çok katmanlı tarihi, kazı pratiği ve hafızasını mimari form üzerinden somutlaştırır. Binanın kütlesi dışarıdan bakıldığında sade, ağır ve kapalı bir blok gibi algılanır. Aslında bu devasa form “arkeolojik katman metaforu” ile kurgulanmıştır. Sergilenen tarih anlatısının bir parçası olarak Troya’nın üzerinde yükseldiği Hisarlık Höyüğü’nde üst üste biriken medeniyet katmanlarına referans verir.
Dış cephesinde kullanılan pas tonlu çelik kaplama ise, zamanla oksitlenen ve rengi değişen bir malzemedir. Zamanın bıraktığı izleri simgeler. Bu malzeme seçimi “yeni bir yapı” yerine “topraktan çıkmış bir yapı” hissi yaratır. Monolitik kütle üzerinde pencere sayısının oldukça sınırlı olması da bilinçli bir tercihtir. Zira ışığın kontrollü yolculuğu; kazı deneyimi, yeraltına girme hissi ve dünyadan kopuşu sembolize eder. Binanın iç avlusu “kazı çukuru” metaforudur. Kazı katmanlarının görünür hale geldiği dikey bir hafıza alanı oluşturur.
Hisarlık Tepesi’ndeki kazılar (Schliemann, Dörpfeld, Blegen, Korfmann ve Aslan ekipleri) Troya’nın tek bir şehir değil, üst üste kurulmuş en az 9 ana yerleşim katmanından oluştuğunu ortaya koymuştur. Müzenin iç mimarisi de bu katmanlı tarih anlayışını merkezine alır. Ziyaret rotası “stratigrafik” kazı mantığını aynalayacak şekilde, aşağıdan yukarıya kronolojik olarak tasarlanmıştır. Ziyaretçiler bina içerisinde bir “arkeolog gibi” katman katman yukarı çıkarlarken; en alt katlarda daha erken dönemler (Troya I-II), üst katlarda ise daha geç dönemlerin (Roma) eserleriyle buluşurlar.
Hisarlık Höyüğü’nün mimariye dönüştürülmesi sayılabilecek “mekânsal anlatı mimarisi”nin “arkeolojik kazı metaforu” üzerine kurulması, efsane ile arkeoloji arasındaki metodolojik ayrımı koruyan anlatı kurgusu ve arkeolojik alanla doğrudan bağ kurması sayesinde Avrupa Konseyi himayesinde, Avrupa Müze Forumu (European Museum Forum) tarafından verilen ve Avrupa’daki en prestijli müze ödüllerinden biri sayılan European Museum of the Year Award’a (EMYA) aday gösterilerek finalist müzeler arasında yer almış ve jüri tarafından özel övgü (special commendation) ile anılmıştır.
Troas Bölgesi’nin çok katmanlı arkeolojik hafızanın içselleştirilmesi destekleyen kültür, sanat ve eğitim alanlarındaki hareketliliği ile öne çıkan Troya Müzesi, alan açtığı entelektüel birikim ile klasik vitrin müzeciliğinin çok ötesinde, Çanakkale ve çevresinin aydınlanma hamlesinde öncü duruş sergiliyor.
Troya Müzesi’nin “8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü” etkinlikleri kapsamında, Troas Bölgesi’nin binlerce yıldır çağlayarak gelen güçlü dişil tarihinde feyz ve ilham kaynağı olan, efsanevi, manevi ve tarihi kadın şahsiyetleri hatırlamak, hatırlatmak ve onurlandırmak için Mitoloji, Psikoloji, Arkeoloji, Akdeniz ku¨ltu¨r havzasının u¨rettigˆi Ana Tanrıc¸a kültleri ve “kadın-merkezli alternatif tarih anlatıları” ile harmanlayarak tasarladığı Anadolu’nun Kadim Dişil Bilgeliği®, Ana Tanrıçanın İzinde® ve Kadın Hikayeleri® üst başlıklarındaki seminerler ve “bellek-tazeleme rotaları” ile tanınan Türkiye’nin ilk ve en büyük konuşmacı ajansı Speaker Agency’nin profesyonel konuşmacısı ve kurumsal eğitmeni ve Cumhuriyet Gazetesi yazarı, Dogˆa Tas¸lardan [I-MBA, M.A.], 6 Mart 2026 Cuma günü, saat 13:00 - 17:00 arasında, “Tarih Öncesi’nden Geç Antik Çağ’a: Anadolu Tanrıçaları” başlıklı bir konferans sunuyor.
Taşlardan, MÖ 14.500’lere tarihlendirilen Bilecik-Gedikkaya Magˆarası’ndaki “Anadolu’nun en erken tarihli kireçtaşı kadın betimi”nden, “Go¨beklitepe Kültürü”nün doğurganlık vurusu taşıyan gebe kadınlarına… C¸atalho¨yu¨k’te iki leoparın desteklediği tahtında oturan Orta Anadolu Geç Neolitiğinin en ikonik kadınından, 1960’larda Çanakkale Körfezi, Gelibolu Yarımadası, Eceabat yakınlarındaki Kilya Koyu’ndan kaçırılıp 2020’lerde New York'ta milyon dolarlara alıcı bulan “Yıldız Avcıları”na…Kızılırmak kavsi içerisindeki “Hatti Ülkesi”nin bronz kadınlarından, “Bin Tanrılı” Hititlerin baş tacı ettikleri “Arinna’nın Gu¨nes¸ Tanrıc¸ası”na… Ordu’nun Kurul Kalesi’nde gün yüzüne çıkan “Karadeniz’in en büyük Kibele heykeli”nden, Çorum-İncesu Kanyonu’nun derinliklerindeki “Helenistik Dönem’e ait Anadolu’daki en büyük Kibele kabartması”na… Eskişehir-Afyon-Kütahya üçgenindeki “Dağlık Frigya”da serpilen kültü zamanla Antik Yunan ve Roma dünyasına taşınan “Matar Kubileya”dan, İyonya sahillerindeki tapınağı “Antik Du¨nya’nın Yedi Harikası”ndan biri sayılan “Efes Artemisi”ne… 1960’larda Çanakkale Körfezi, Gelibolu Yarımadası, Eceabat yakınlarındaki Kilya Koyu’ndan kaçırılıp 2024 yılında ismini aldığı topraklara geri dönen “Yıldız Avcısı”ndan, Troya Prensi Paris’in hakemliğinde İda Dağı’nda düzenlenen “Güzellik Yarışması”nda arz-ı endam eyleyen Olimposlu Tanrıçalara… Anadolu’yu sömürmeye gelen Akhalara karşı vatan savunmasında yardıma gelen ve Troya düzlüklerinde dövüşe dövüşe can veren Amazon Kraliçesi Penthesilea ve savaşçı kadınlarından, MÖ 4. yüzyılda, yüksekçe bir tepeden Troya yakınlarında denize dökülen Skamenderos Nehri’nin (Eski Menderes Çayı) geçtiği vadiye doğru teraslar halinde inen Aiol yerleşimi Skepsis’in (Çanakkale-Bayramiç-Kurşunlu Köyü) hükümdarlığını kocası, Pers Satrabı Dardanoslu Zenis’ten devralan Antik Çağ’ın önde gelen siyasi lider ve komutanlarından “Kraliçe Mania”ya… Kaz Dağları’nın zirvelerinde sırlanan “Sarıkız”dan, Tahtacı köylerindeki “kadın eren ve evliyalar”a kadar Anadolu tasvir sanatında kadın imgesinin tanrıçaya dönüşüm serüvenini arkeolojik veriler ışığında paylaşıyor.
Bu ilham dolu “bellek tazeleme rotası” halka açık ve ücretsiz olarak düzenleniyor.
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >