Blog
Bakır Para Tutan Bir Bebeğin Mumyalanmış Yeşil Eli
"Bebeğin yaklaşık 28-35 cm boyunda ve 0,4-0,91 kg ağırlığında olduğu tahmin ediliyor. İncelememiz, kalıntılarda hastalığa bağlı herhangi bir belirti ortaya koymadı".
www.arkeofili.com
Eldeki para, mezarlığın terk edilmesinden çok sonra, 1858 ile 1862 yılları arasına tarihleniyor. Ama asıl soru şuydu: El neden yeşil?
C: János Balázs, Archaeological and Anthropological Sciences
Arkeolojik keşifler söz konusu olduğunda, geç Orta Çağ’a ait bir parayı sıkıca kavrayan küçük bir bebeğin mumyalanmış eline rastlamak başlı başına Indiana Jones filmi malzemesi. Ancak 2005 yılında bir ekip, Macaristan’ın Nyarlorinc kentindeki terk edilmiş bir mezarlıkta bir küpü açtığında tam olarak bununla karşılaştı. Üstelik el yeşildi.
Ekip, yıllar sonra kaleme aldığı çalışmada şu ifadelere yer verdi: “Nyárlorinc-Hangár út’taki Geç Ortaçağ’a ait bir osteoloji serisinde veri toplarken, kısmen mumyalanmış göründüğü anlaşılan, yeşil renkli ve son derece küçük bir bireyin kalıntılarıyla karşılaştık.”
“Bu küçük kalıntıların korunma durumu o denli yüksekti ki bu benzersiz bulguya ilişkin ortak bir sonuca varabilmek için başka bilim dallarının uzmanlarını çok disiplinli bir dizi araştırma yürütmeye davet etmeye karar verdik.”
Vakanın gizemli ve açıklanamayan ayrıntıları arasında, kalıntıların yanında bulunan ve 1858 ile 1862 arasında tedavülde olan bir para da yer alıyordu. Bu durum özellikle tuhaftı; zira mezarlık en az 150 yıl önce terk edilmişti.
Bununla birlikte araştırılması gereken asıl gizem, örnekteki bu olağanüstü korunmayı, özellikle de elin yumuşak dokusunun bu denli iyi kalmış olmasını ne sağlamıştı?
Ekip, makalede şöyle açıklıyor: “Mumyalanmış insan kalıntıları son derece nadirdir; küçük bireylerin küp içinde gömülmesi geleneği ise daha önce hiçbir osteoarkeolojik seride belgelenmemişti.”
“Kemik ölçülerine dayanarak, mumyalanmış prematüre bireyin ölüm yaşı 6,5-7 ay olarak belirlendi. Bebeğin yaklaşık 28-35 cm boyunda ve 0,4-0,91 kg ağırlığında olduğu tahmin ediliyor. İncelememiz, kalıntılarda hastalığa bağlı herhangi bir belirti ortaya koymadı.”
Doğal mumyalaşma nadir görülen bir olgu. Çeşitli yollarla gerçekleşmekle birlikte, genellikle mezarlığın koşullarından çok daha kurak ve/veya soğuk ortamlarda oluşur. Üstelik mezarlıkta yakın çevreye yerleştirilen diğer cesetler, hemen hemen aynı koşullar altında olmasına karşın olağan şekilde çürümüştü.
Ekip, cesetler üzerinde yürüttüğü kimyasal analizle yanıtı buldu: bebeğin vücudu bakır açısından son derece zengindi; özellikle bakır parayı kavrayan elde bu durum son derece belirgindi. Nitekim vücutta saptanan bakır miktarı, diğer mumyalarda bulunan değerlerin 497 katıydı.
Bakır paranın antimikrobiyal özellikleri, elin ve vücudun bakırla temas eden diğer bölümlerinin mikroplar tarafından parçalanmasını engelledi. Ekip, bu vakanın yalnızca bakıra bağlı olduğu bildirilen ilk mumyalaşma olayı olduğuna inanıyor.
Ölçümler ve kabaca bir ölüm zamanı dışında ekip, bu bebeğe tam olarak ne olduğunu ve alanda bulunan mumyalanmamış iki bebek kalıntısını henüz açıklayamıyor.
Kesin bir şey söylemek güç olsa da ekip, bu gömütlerin ailelerin vaftiz edilmemiş ölü doğan bebeklerini toprağa vermesinin örnekleri olabileceğine inanıyor.
“Zaman zaman düşük değerli paralar cesedin yanına sunu olarak bırakılırdı. Bu paralar ruhun cennete kabulünü kolaylaştırmak, öte dünyaya giden yolda ya da Aziz Yahya’ya vaftiz ücreti ödemek amacıyla konulurdu.”
Ekip ayrıca bu bulgunun, söz konusu batıl inancın Macaristan’da belgelenmiş ilk örneği olduğunu da vurguluyor..
Araştırmacılar, bakırın cesetlerin yanına yerleştirildiği başka gömütlerin de bulunduğunu göz önünde bulundurarak şu sonuca ulaştı: “Umarız gelecekte daha fazla benzer vakaya rastlanır.”
IFL Science. 7 Nisan 2026.
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >