Blog
Dev Dinozor Kemiği T. rex’in Kökenini Açıklayabilir
Söz konusu kemik, San Juan Havzası’ndaki fosil açısından zengin bir alan olan Kirtland Formasyonu’nun Hunter Wash bölümünde bulundu.
Zeynep Şoray - www.arkeofili.com
New Mexico’da bulunan 74 milyon yıllık dev bir kemik, T. rex’in kökenine ilişkin en önemli ipuçlarından birini sunuyor.
Hunter Wash tyrannosaurid NMMNH P-25085, sol kaval kemiği (tibia) A (ön), B (arka), C (yan) ve D (orta). C: R. Longrich et al. 2026.
Tyrannosaurus rex, dinozor dünyasının en tanınan isimlerinden biri; kocaman, ürkütücü ve etçil bir canavar. Fosil kalıntıları kapsamlı biçimde incelenmesine karşın, bu türün aile tarihi ve kökeni hakkında çok az şey biliniyor. New Mexico’da bulunan devasa bir Tyrannosaurus tibia kemiğiyle bu durum değişmek üzere olabilir.
New Mexico Devi
Söz konusu kemik, San Juan Havzası’ndaki fosil açısından zengin bir alan olan Kirtland Formasyonu’nun Hunter Wash bölümünde bulundu. Geç Kampaniyen dönemine, yaklaşık 74 milyon yıl öncesine tarihleniyor. Bu, T. rex’in yaşadığı dönemden belirgin biçimde daha erken bir zaman dilimine karşılık geliyor. T. rex Kuzey Amerika’da Kretase döneminin sonlarında, yaklaşık 66 ile 68 milyon yıl önce dolaşıyordu. Yaklaşık bir metre uzunluğundaki bu kaval kemiği, olağandışı büyüklüğüyle dikkat çekiyor.
İngiltere’deki Bath Üniversitesi’nden paleontolog Nicholas Longrich ve meslektaşları, kemiği ve kökenini daha iyi anlamak amacıyla çeşitli analizler gerçekleştirdi. Çalışma, Scientific Reports dergisinde yayımlandı.
Fosil tabakasının üstündeki ve altındaki volkanik kül katmanlarının radyometrik tarihlenmesi ile çevredeki kayaçların manyetik yönelimi analizi bir arada kullanılarak kemiğin Geç Kampaniyen dönemine ait olduğu kesinleştirildi. Araştırmacılar ayrıca dinozorun vücut kütlesini 4 ile 5,9 metrik ton olarak hesapladı.
Tyrannosaurus soy ağacının haritalanması
Kemiğin diğer türlerle ilişkisini belirlemek için ekip, Tyrannosaurus akrabalık ilişkilerini incelemede kullanılan 537 anatomik özellikten oluşan bir veri setiyle karşılaştırma yaptı ve bu türün soy ağacındaki konumunu belirledi. Varılan sonuca göre kemik, Tyrannosaurus’u da kapsayan grubun erken bir üyesine ait.
Analizlerine dayanarak araştırmacılar, bu dinozorun T. rex’in çok yakın bir akrabası olduğunu öne sürüyor. Bu buluntu, dev Tyrannosaurus’ların önce güney Laramidia’da (New Mexico, Utah ve Teksas’ı kapsayan kara kütlesi) ortaya çıktığını ve ardından kuzeye, Montana ile Kanada’ya yayıldığını ileri süren “güney kökeni hipotezi”ni destekliyor.
Ekip makalede şu tespite yer veriyor: “Hunter Wash Tyrannosaurus’u, Laramidialı dinozorların belirgin endemikliğini vurguluyor; daha küçük yapılı Albertosaurinae ve Daspletosaurini türleri kuzeyde yaşarken, dev Tyrannosaurus’lar güneyde görülüyordu.”
Elbette tek bir kemik bu kadar büyük bir soruya tam yanıt veremez. Araştırmacılar da bulgularının sınırlı kanıtlara dayandığını ve belirsizliklerin sürdüğünü kabul ediyor. Bu bölgede ileride yapılacak keşifler; belki de tam bir iskelet, T. rex’in kökenini nihayet kesin olarak ortaya koyabilir.
Makale: Longrich, N.R., Dalman, S., Lucas, S.G. et al. (2026).
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >