Blog
Hollanda’da Bulunan 1.800 Yıllık Lanet Tabletindeki Yazı Çözüldü
Kuzey Avrupa’da bulunan lanet tabletlerinin çoğu Latince yazılmış olduğu için tabletin özellikle dikkat çekici yanı, antik Yunanca yazılmış Mısır tarzındaki çeşitli tanrı ve cin çağrılarını içermesi.
www.arkeofili.com
Bir zamanlar düşmana zarar vermek için tanrılara ve cinlere seslenmek üzere kullanılmış antik bir lanet tabletinin üzerindeki yazı çözüldü.
Heerlen lanet tableti. C: Elke Fuchs, Institute for Papyrology, Heidelberg University
Roma’nın Germania Inferior eyaletinden gelen “büyülü” eser, Hollanda’nın Heerlen belediyesinde yapılan kazılarda keşfedildi. Papiroloji Enstitüsü’nün akademik direktörü Dr. Rodney Ast’ın açıkladığı üzere MS 2. yüzyıla tarihlenen kurşun tablet; Latince değil, Mısır tarzında yazılmış antik Yunanca bir metin içermesiyle ayırt edici bir özellik taşıyor.
Latince’de defixiones, Antik Yunanca’da katadesmoi olarak bilinen antik lanet tabletleri; genellikle kurşundan yapılıyordu. Kurşun; ağır, dokunulduğunda serin, işlenmesi kolay bir malzemeydi ve aynı zamanda “bağlama” özelliklerine sahip olduğuna inanılıyordu. Ast’a göre bu küçük tabletlerin üzerine büyüler ya da bağlama tılsımları yazılıyor, ardından karşı taraftaki davacıları, sportif rakipleri ya da aşk rakiplerini etkilemek ya da “bağlamak” için gömülüyordu.
Eski Roma askeri yerleşimi Coriovallum’un bulunduğu Heerlen’deki kurşun tablet, bir arkeolog ekibi tarafından Belediye Binası meydanının altındaki bir çukurda keşfedildi. 9,3 × 4,8 santimetre boyutundaki eser, Papiroloji Enstitüsü’nde yansıma dönüşüm görüntüleme (RTI) yöntemiyle yapılan bir analizin ortaya koyduğu üzere üç ayrı karakter grubu içeriyor.
Bilgisayar destekli bu fotoğrafik teknik; yazıtın değişken aydınlatma kullanılarak birden fazla görüntüsünün çekilmesini içeriyor. Tek tek fotoğraflar daha sonra dijital olarak, en küçük yüzey özelliklerinin bile öne çıkmasını sağlayan, ayarlanabilir aydınlatmalı tek bir görüntüde birleştirilebiliyor.
Kuzey Avrupa’da bulunan lanet tabletlerinin çoğu Latince yazılmış olduğu için tabletin özellikle dikkat çekici yanı, antik Yunanca yazılmış Mısır tarzındaki çeşitli tanrı ve cin çağrılarını içermesi. Bunun yanı sıra Heerlen lanet tableti, “Characteres” olarak bilinen üç büyülü sembol grubunu da içeriyor.
Ast’a göre bunlar büyük olasılıkla doğaüstü güçlere istenen mesajı iletmek için kullanılıyordu. Sembolleri, köle yoldaşları olarak anılan iki erkek ve iki kadının adları izliyor. Heidelbergli papirolog şöyle anlatıyor: “Tablet; ya bu dört köleye yönelik bir lanet ya da onların adına adı belirtilmeyen birine yönelik bir lanet olarak işlev görmüş.”
Araştırmacıya göre tabletteki insan grubunun bileşimi de sıra dışı, çünkü Latince adları olan iki erkek ile Antik Yunanca adları olan iki kadını içeriyor. Papiroloji Enstitüsü’nde araştırma görevlisi Dr. Julia Lougovaya, “İki kadından birinin yazıtın yazarı olduğu ve bu tür lanetler aracılığıyla ilahi güçlerle iletişim kurabildiğine inanılan bu yeteneği Roma Mısırı’ndan yanında getirmiş olduğu olasılığı dışlanamaz” diyor.
Heidelberg Üniversitesi Mısırbilim Enstitüsü direktörü Prof. Dr. Joachim Quack’ın da işaret ettiği gibi, Nil boyunca uzanan ileri uygarlıkta büyü önemli bir rol oynuyordu. Bazı uygulamalar, özellikle koruma ve şifa ile ilgili olanlar, resmi olarak tanınıyordu ve dini yaşamın kabul edilen bir parçasıydı. Başkalarının pahasına kişinin kendi çıkarlarının gözetildiği diğer uygulamalar ise gizlilik içinde yapılıyordu.
Mısırbilimci Quack, “Milattan sonra ilk yüzyıllarda Yakın Doğu, Mısır, Yahudi ve hatta zaman zaman Hıristiyan gelenekleri giderek iç içe geçti ve o dönemin Roma İmparatorluğu boyunca yayıldı; Heerlen’den gelen keşif, bu gelişmenin altını etkileyici biçimde çiziyor” diyor.
Lanet tabletinin ileride Heerlen Müzesi’nde sergilenmesi planlanıyor. Heidelberg Üniversitesi Papiroloji Enstitüsü’nde çözülen yazıt, bilimsel bir yayın kapsamında erişime sunulacak ve böylece araştırmacılar için daha ileri çalışmalar için erişilebilir hale gelecek.
Heidelberg University. 17 Haziran 2026.
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >