Buz Adam Ötzi’nin Artık Bir Dijital İkizi Var

www.arkeofili.com

Araştırmacılar, 5.300 yıl önce yaşayan Buz Adam Ötzi’nin ultra yüksek çözünürlüklü bir dijital ikizini oluşturdu.

Buz Adam Ötzi’nin dijital ikizi. C: South Tyrol Museum of Archaeology / Arc-Team

Buz Adam Ötzi, yaklaşık 5.300 yıl önce Alpler’de öldüğünde, bilim insanlarının 21. yüzyılda bedenini didik didik edeceğini pek de aklına getiremezdi. Dahası, bir gün kendisinin üç boyutlu bir “dijital ikizine” sahip olacağını ona söylediğinizi düşünün.

Ötzi’nin donmuş mumyası 1991’de Avusturya-İtalya sınırı yakınlarındaki bir buzuldan çıkarılmasından bu yana, araştırmacılara Alp Avrupası’nda bir Kalkolitik Çağ avcısının yaşamına dair zengin ve büyüleyici bilgiler sundu.

Sol omzuna isabet eden bir okla uzaktan vurularak öldürülmeden önce; parazitlerle boğuştuğu, artrit (eklem iltihabı) çektiği ve kemik kırıkları yaşadığı biliniyor. Ayrıca keldi.

Bu bilgiler ne kadar değerli olsa da, yeni bir soru ortaya çıktığında onun hassas, donmuş bedenini her seferinde didiklemek her zaman elverişli değil.

Bu engeli aşmak için Güney Tyrol Arkeoloji Müzesi, dünyanın en ünlü Buz Adamı’nın eksiksiz bir “dijital ikizini” oluşturmaları için İtalya’daki Arc-Team’den araştırmacılara görev verdi.

Model, bedeninin 1.294 yüksek çözünürlüklü fotoğrafı kullanılarak oluşturuldu. Ardından bunlar, 2021’de Bolzano Hastanesi’nde mumyaya uygulanan tüm beden BT (bilgisayarlı tomografi) taramasıyla eşleştirildi.

“Buz Adam” araştırma laboratuvarındaki fotogrametri projesi için görüntü alma işlemi. C: South Tyrol Museum of Archaeology / Arc-Team

Bu veriler bir arada, kullanıcıların buzul mumyasının farklı bölümlerini, içten ve dıştan, milimetrenin altındaki ölçeğe dek görüntülemesine olanak tanıyan ultra yüksek çözünürlüklü bir model oluşturmak için kullanıldı. Nihai amaç, bunu, herkesin avatarı farklı açılardan sanal olarak inceleyebileceği web tabanlı bir uygulamaya dönüştürmek.

Çalışmanın başyazarı ve Arc-Team’de proje lideri olan Luca Bezzi, bir açıklamada, bu dijital ikizin özel yanının yalnızca yüksek doğruluğu değil, farklı veri katmanlarının bütünleştirilmesi olduğunu söylüyor.

Bezzi, ilk kez Ötzi’nin dış beden yüzeyini ve iç anatomik yapılarını tek bir üç boyutlu modelde inceleyebildiklerini; bunun da koruma, arkeoloji ve adli araştırmalar için çok yönlü bir araç yarattığını belirtiyor.

Tarihöncesine ait bir buzul mumyasını taramak, kulağa geldiğinden bile daha zorlu bir süreç. Ötzi, bir buz kütlesine yarı gömülü hâlde bulundu ve derisinin büyük bölümü ince bir buz tabakasıyla kaplı biçimde, özel, ileri teknoloji ürünü bir soğutucuda korunuyor. Bu, dokularının korunmasına yardımcı oluyor, ancak taranması güç, yansıtıcı bir yüzey de oluşturuyor.

Ötzi’nin öldürülmeden önce geride bıraktığı eşyalar. C: South Tyrol Museum of Archaeology / Arc-Team

Ama iş bedeniyle sınırlı kalmadı. Yakın tarihli proje, Ötzi’nin cesedinin yanı sıra; aralarında bir ayı postu şapka, bir kürk pelerin, bir kemer, bir balta, ok uçları ve diğer kullanışlı ufak tefek eşyaların da bulunduğu birçok kişisel eşyasını da taradı.

Bu cansız nesnelerle uğraşmanın 5.300 yıllık bir bedene göre daha kolay olacağını varsayılabilir. Ancak her biri farklı bir malzemeden yapılmış (deri, kürk, ahşap, çakmaktaşı, bakır) ve her biri ışığı kendine özgü bir biçimde yansıttığından, görüntüleme tekniğinin her malzemeye ayrı ayrı uyarlanması gerekti.

Ötzi’nin korunmuş bedeni, Bolzano’daki Güney Tyrol Arkeoloji Müzesi’nde barındırılmayı sürdürecek; fakat artık, dünyanın dört bir yanındaki araştırmacıların erişebileceği, keyif alabileceği ve üzerinde düşünebileceği dijital bir biçimde yaşıyor.

Güney Tyrol Arkeoloji Müzesi’nin direktörü Elisabeth Vallazza, en önemli görevlerinin, Buz Adam’ı ve onun benzersiz teçhizatını kalıcı olarak korurken bilimsel araştırmayı da kolaylaştırmak olduğunu açıklıyor.

Vallazza, dijital ikizlerin bu iki amacı bir araya getirdiğini; nesnelerin durumunu benzeri görülmemiş bir doğrulukla belgelediğini, nesneleri koruduğunu ve değerli araştırma verilerini uzun vadeli kullanıma sunduğunu belirtiyor.

IFL Science. 10 Eylül 2026.

Makale: Bezzi, L., Bezzi, A., Gietl, R., Moraes, C., Vallazza, E., Guareschi, E. E., … & Putzer, A. (2026).