Önceki gönderi

Sonraki gönderi

Neden Birçok Antik Heykelin Burunları Yok?

08 June 2020

Yazar: Melis Kayhan on 8 Haziran 2020

Muhtemelen pek çok insan bu soruyu daha önce merak edip kendi kendine sormuştur. Neden birçok antik heykelin burunları yok?

Daha önce bir müzeyi ziyaret ettiyseniz, şu anda Münih Glyptothek Müzesi’nde yer alan Yunan şair Sappho’nun burnu eksik mermer başı gibi antik heykeller görmüşsünüzdür:

C: Bibi Saint-Pol, Public Domain, Wikimedia Commons

Parçalanmış veya eksik bir burun, tüm kültürlerden ve antik tarihin tüm zaman dönemlerinden kalan antik heykellerin ortak bir özelliği. Yani, belirli bir kültür veya dönemin heykelleriyle sınırlı değil. Öyle ki, Mısır’daki Gize Platosu’ndaki devasa piramitler ile yan yana yer alan Büyük Sfenks’in burnu da ünlüdür:

Büyük Sfenks. C: Pius99 / iStock

Bu heykellerden birini gördüyseniz muhtemelen, “Burnuna ne oldu?” diye merak ettiniz. Bazı insanlar, bu heykellerin çoğunluğundaki burunların birisi tarafından kasıtlı olarak çıkarıldığı yönünde yanlış bir izlenime kapılabiliyor.

Birkaç antik heykelin insanlar tarafından farklı zamanlarda farklı nedenlerle kasten bozulduğu doğru. Buna Yunan tanrıça Afrodit’in Atina Agorası’nda bulunan, birinci yüzyıldan kalma bir mermer başını örnek verebiliriz. Bu özel mermer başın bir noktada Hıristiyanlar tarafından kasıtlı olarak tahrip edildiğini söyleyebiliriz, çünkü tanrıçanın alnına ayrıca bir haç da çizmişler.

Bununla birlikte, bu mermer kafanın bilerek tahrip edilmesi, tüm burnu eksik antik heykeller için geçerli bir durum değil, istisnai bir durum. Aslında bu heykellerin çoğunun eksik burnunun nedeninin insanlarla hiçbir ilgisi yok. Tamamen heykelin zaman içinde maruz kaldığı doğal yıpranma ile ilgili.

Venus de Milo. C: Getty

Antik heykeller binlerce yıl yaşında ve hepsi zamanla önemli ölçüde doğal aşınmaya maruz kalır. Bugün müzelerde gördüğümüz heykeller neredeyse her zaman aşınıyor, yıpranıyor ve zamana ve başka faktörlere maruz kaldığında hasar görüyor. Burun, kol, kafa ve diğer uzuvlar gibi dışarı taşan heykel bölümleri neredeyse her zaman kırılan ilk parçalar. Bacaklar ve gövde gibi daha güvenli bir şekilde tutturulmuş diğer parçaların genellikle sağlam kalması daha olası.

Aşağıdaki antik Yunan heykelini muhtemelen daha önce görmüşsünüzdür. Yunanistan’ın Milos adasında bulundu ve aslen MÖ 2. yüzyılın sonlarında heykeltraş Antakyalı Alexandros tarafından yapıldı. Miloslu Afrodit veya daha yaygın olarak “Venus de Milo” olarak ve kollarının eksik olmasıyla bilinir:

Bir zamanlar, Miloslu Afrodit’in kolları vardı aslında, ancak bir noktada kollar, burunlar ve bacaklarda genellikle olduğu gibi, bunlar da koptu ya da kırıldı. Burunlar dışarıya doğru çıkık olduğundan dolayı, kolayca kırılma eğilimindedirler, bu yüzden Afrodit heykelinin kollarında yaşanan olay, diğer birçok heykelin burnunda da gerçekleşti.

C: Wikimedia Commons

Bugün gördüğümüz Yunan heykelleri, ilk yapıldıkları zamandaki ihtişamını kaybetmiş ve yıpranmışlar. O zamanlar, parlak renklerle boyanmışlardı, ancak orijinal renk pigmentlerinin çoğu uzun süre önce solmuş veya dökülmüş, çıplak, beyaz mermeri açıkta bırakmıştı. Bununla birlikte, bazı iyi korunmuş heykeller orijinal renklerinin izlerini hala korumakta. Örneğin:

Renkleri çıplak gözle görülemeyen heykeller için bile, arkeologlar özel teknikler kullanarak ultraviyole ışık altında pigment izlerini tespit edebilirler. Euripides’in Helen oyunundaki gibi, antik Yunan edebiyatında boyalı heykellere düzinelerce kez referans verilmiş:

“Hayatım ve servetim bir hiç,

Biraz Hera, biraz da güzelliğim sebebi.

Daha çirkin olsam keşke güzelliğimden sıyrılıp

Bir heykelin rengini silip atar gibi”

Mentalfloss. 22 Temmuz 2019.

www.arkeofili.com

Bloga dön

Kazı Notları’na Katılın

Yeni kitaplar, dergi sayıları ve arkeoloji dünyasından seçmeleri kaçırmayın.

Sepetiniz boş

Sepetiniz

Tahmini toplam

Selimiye

Zamana Notlar - Arkeoloji, Kültür, Sanat ve Antalya Yazıları

Sembolizm - Anlamı ve Etkileri

İstanbul İzmir ve Atina Seyahat Günlüğü

Selimiye

Zamana Notlar - Arkeoloji, Kültür, Sanat ve Antalya Yazıları

Sembolizm - Anlamı ve Etkileri

İstanbul İzmir ve Atina Seyahat Günlüğü

Yunanlar ve Tanrılar

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 181

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 180

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 179

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 178

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 177

Selimiye

Zamana Notlar - Arkeoloji, Kültür, Sanat ve Antalya Yazıları

Sembolizm - Anlamı ve Etkileri

İstanbul İzmir ve Atina Seyahat Günlüğü

Yunanlar ve Tanrılar

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 181

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 180

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 179

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 178

Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 177

Neden Birçok Antik Heykelin Burunları Yok?

Kazı Notları’na Katılın

Sosyal Medya