Pişmiş Toprak Askerleri Kadınlar ve Çocuklar da Yapmış
www.arkeofili.com
Çin’deki Terrakota Ordusu’ndan alınan parmak izleri, heykellerin yapımında kadınların ve çocukların da yer aldığını gösteriyor.
Pişmiş topraktan bir figürin üzerindeki farklı parmak izi türleri. C: Li, X., et al. (2026).
Çin’in Xi’an kenti yakınlarındaki ünlü Terrakota Ordusu nefes kesici bir manzara sunuyor. Burada, MÖ 3. yüzyılda İmparator Qin Shi Huang’ın mezarını korumak için yapılmış binlerce insan boyutunda pişmiş toprak figür var.
Figürler 1974’te keşfedildi ve insanlar bunların yalnızca erkekler tarafından yapıldığını varsaydı. Ancak bu yeraltı ordusu ve ordunun savaş arabaları, atları ve silahları üzerine yapılan yeni bir araştırma, kadınların ve çocukların da bu işe yardım ettiğini düşündürüyor.
Eski Kilde İpucu Aramak
İşi gerçekte kimin yaptığını anlamak için Xi’an’daki Mozole Alanı Müzesi’nden Xiaoxi Li önderliğindeki araştırmacılar, figürlerin kendisinde ipuçları aradı.
Ekip, tek bir kazı çukurundaki 36 figürden 79 parmak izini inceledi. Bu izler heykellerin kollar, gövde zırhı ve başlar gibi farklı kısımlarında kile basılmıştı. Bilim insanları izlerin fotoğraflarını çekti ve çocuklar büyüdükçe artma eğiliminde olan parmak izi çizgileri arasındaki mesafeyi ölçtü.
Daha önceki çalışmalar, geride bırakılan parmak izlerine dayanarak yetişkin kadınlar ile ergen erkekleri birbirinden ayırt etmekte zorlanmıştı. Bu yüzden bilim insanları bu araştırmada akıllıca bir istatistiksel modele başvurdu.
Bayes karışım modeli olarak adlandırılan bu teknik, her bir izi tek tek sınıflandırmaya çalışmak yerine izlerin tamamını bir grup olarak analiz ediyor. Model ayrıca eski izleri farklı yaş ve cinsiyetlere ait modern parmak izi verileriyle karşılaştırıyor.
Pişmiş topraktan bir figürin üzerindeki farklı parmak izi türleri. C: Li, X., et al. (2026).
Yalnızca Erkeklerin İşi Değil
Journal of Cultural Heritage dergisinde yayımlanan sonuçlar, beklenenden çok daha çeşitli bir iş gücüne işaret ediyor. Çalışmanın yazarları makalelerinde, model sonuçlarının zanaatkâr topluluğunun yalnızca yetişkin erkeklerden oluşmadığını gösterdiğini yazıyor.
Model, parmak izlerinin yalnızca yaklaşık yüzde 45’inin yetişkin erkeklere ait olduğunu tahmin etti. Yetişkin kadınlar izlerin yaklaşık yüzde 33’ünü oluştururken, 15 yaşından küçük çocukların izlerin yüzde 22’sini bıraktığı tahmin ediliyor.
Bu sonuçlar kadınların ve çocukların katılımına işaret etse de alanın tamamı için tüm hikâyeyi anlatmıyor olabilir. Örneklem küçük ve bu devasa mezar kompleksi içindeki tek bir noktadan geliyor. Ayrıca birden fazla iz tek bir kişiye ait olabilir ve bu da genel demografik sonuçları çarpıtabilir.
Yazarlara göre T23 birimi, 1 Numaralı Çukur’un yalnızca sınırlı bir alanını temsil ediyor. Bu nedenle sonuçlar projenin tamamını değil, belirli bir evrenin ya da üretim grubunun iş gücü yapısını yansıtıyor olabilir.
Ancak tüm bu çekincelere rağmen bulgular, bu tarihi alandaki iş gücüne dair uzun süredir kabul gören varsayımlara meydan okuyor.
Makale: Li, X., Shen, J., Lan, D., Wang, J., Yu, Y., Cai, J., … & Zhou, P. (2026). Journal of Cultural Heritage, 82, 274-281.