Polonya’da Diş Kolyeli ve Kesik Başlı Neolitik Mezar Bulundu

www.arkeofili.com

Polonya’da 42 dişten yapılmış kolye, iki kesik baş ve savaş baltasıyla gömülmüş bir adamın MÖ 2.900’e tarihlenen mezarı bulundu.

Arkeologlar Polonya’da, hayvan dişlerinden yapılmış bir kolye takan adama ait mezar buldular. C: Wrocław Medical University

Diş kolyesi ve insan kafataslarıyla gömülmüş bir adama ait Neolitik dönem mezarı, Polonya’da kazı yapan arkeologların beklemediği bir bulguydu.

Arkeologlar, Polonya’da Roma dönemine ait bir mezarlıkta kazı yaparken son derece sıra dışı bir şeyle karşılaştı: iki kesik insan başı, 42 memeli dişinden yapılmış bir kolye ve bir savaş baltasıyla gömülmüş bir adamın mezarı. Söz konusu balta önemli bir ipucu sundu: Adam aslında Neolitik dönemde yaşamıştı ve Roma mezarlığından üç bin yıl daha eskiydi.

Wrocław Tıp Üniversitesi’nde biyolojik antropolog olan Paweł Dąbrowski, “Neredeyse toparlanıyorduk, derken toprakta dairesel bir biçim keşfedip kazmaya başladık” diyor. Dąbrowski, oldukça iyi korunmuş, bir kolye biçiminde dizilmiş hayvan dişleri bulduklarını söylüyor.

Bu adam yaklaşık 5.000 yıl önce gömülmüş. C: Wrocław Medical University

Polonya’nın güneybatısındaki Wrocław yakınlarında bulunan mezarda; kehribar boncuklar, bir çakmaktaşı bıçak ve yeşilimsi bir metamorfik kaya olan serpantinitten yapılmış bir savaş baltasıyla gömülmüş yetişkin bir erkeğe ait neredeyse eksiksiz bir iskelet yer alıyordu. Açıklamaya göre, taş baltanın biçimi, mezarın Orta Neolitik dönemde, yaklaşık MÖ 2.900’de yapıldığını düşündürüyor.

Dąbrowski, “42 dişin dizilimi özenliydi” diyor. Dąbrowski, daha yakından incelendiğinde hepsinin köklerinden delikler açılmış olduğunun ortaya çıktığını, bunların bir tür kolye oluşturmuş olması gerektiğini belirtiyor.

Dąbrowski, kolyeyi oluşturan dişlerin; kurt, geyik, ayı ve olasılıkla insan gibi büyük memelilere ait kesici ve köpek dişleri olduğunu söylüyor.

Dąbrowski, “Bir savaşçının ya da avcının mezarını keşfetmiş olabiliriz. Ancak bu kolye nedeniyle, örneğin bir aile klanının lideri gibi önemli biri olduğunu varsayabiliriz” diyor.

Arkeologlar iskeletin sağ dirseğinin altında bir balta ve başka bir insan kafatasına ait dişler buldular. C: Wrocław Medical University

Mezar ayrıca iki insan kafatasının kalıntılarını da içeriyordu. Arkeologlar bunların, adamla birlikte armağan ya da cenaze adağı olarak gömülmüş kesik başlara ait olabileceğini düşünüyor. Ancak kafa kesilme uygulamasını doğrulamak ya da elemek için kafataslarının daha ileri düzeyde analiz edilmesi gerekiyor.

Araştırmacılar açıklamalarında, daha önce yakınlarda, baltalar, çakmaktaşı aletler ve kehribar boncuklarla dolu, benzer bir elit kişi mezarının da keşfedildiğini belirtiyor. O örnekte, bir buzağının kemikleri, hayvanın mezar başında kurban edilmiş olduğunu düşündürüyordu. Ancak bugüne dek bunlar, bölgedeki türünün tek iki mezarı. Bu mezarlar, büyük olasılıkla Hint-Avrupa dillerini Avrupa ve Asya’ya yaymış olan İp Baskılı Seramik Kültürü’nün (Corded Ware) üyelerine ait olabilir.

Dąbrowski’ye göre bir sonraki adım, her iki Neolitik mezardan gelen kalıntıları analiz ederek bu kişilerin akraba olup olmadığını ve yaklaşık 5.000 yıl önce yaşamlarının nasıl olduğunu belirlemek. Dąbrowski, analizlerin ilk sonuçlarının bu yılın ilerleyen aylarında elde edilmesini bekliyor.

Live Science. 5 Eylül 2026.