Rusya’da Bir Aziz ve Medusalı 1.000 Yıllık Muska Bulundu
www.arkeofili.com
Rusya’da bulunan 11. yüzyıla ait bir kolye ucunun bir yanında yılan öldüren bir Hıristiyan aziz, diğer yanında yılan saçlı bir figür var.
Rusya’daki arkeologlar, bir yüzünde Hıristiyan bir aziz, diğer yüzünde ise Medusa benzeri bir figür bulunan Orta Çağ’a ait bir kolye ucu buldular. C: Novgorod State University
Kuzeybatı Rusya’da Orta Çağ’a ait bir yerleşimde kazı yapan arkeologlar, Hıristiyan ve pagan imgeleri bir araya getiren, 11. yüzyıla ait sıra dışı bir kolye ucu gün yüzüne çıkardı. Bu, bölgede keşfedilen bu türden en eski muska.
Novgorod Devlet Üniversitesi’nin açıklamasına göre, çift taraflı bakır alaşımlı kolye ucu, Moskova ile St. Petersburg arasında tarihi bir kasaba olan Staraya Russa’da bir kazı sırasında bulundu. Bir yanında bir Hıristiyan aziz betimlenirken, diğer yanında Medusa’yı andıran bir figür yer alıyor.
Eser, Rusçada “yılan muskası” ya da “serpantin kolye ucu” olarak biliniyor. Bu takı türünün, bölgedeki Hıristiyan alanlarından bilinen dört örneği daha var, ancak bunlar 12. ile 14. yüzyıllar arasına tarihleniyor. Yeni keşfedilen kolye ucu, 11. yüzyıla tarihlenen katmanlarda bulundu. Bu da bölgede erken bir Hıristiyan topluluğunun düşünülenden daha erken yaşadığını düşündürüyor.
Novgorod Devlet Üniversitesi Arkeolojik Araştırma Merkezi’nin direktörü Sergey Toropov, serpantin kolye ucunun temel özelliğinin, katı bir dogmatik açıdan bağdaşmaz olan imgeleri bir araya getirmesi olduğunu söylüyor. Bir yanda her zaman İsa, Meryem Ana ya da bir aziz gibi bir Hıristiyan imgesi yer alırken; diğer yanda belirgin biçimde yılanlar yer alıyor.
Bu örnekte, kolye ucunun ön yüzü, mızrak ve kalkan taşıyan bir savaşçı-aziz betimliyor; Toropov bunu Aziz Theodoros Stratelates’le ilişkilendiriyor. Kilise metinlerine göre, Herakleialı Theodoros olarak da bilinen aziz, Anadolu’daki memleketini dehşete düşüren dev bir yılanı cesurca öldürmesiyle ünlüydü. Kolye ucunun arka yüzünde ise yılan benzeri saçlara sahip bir kadın başının imgesi var, ancak bunun özellikle Yunan mitolojisindeki gorgon Medusa’nın bir betimlemesi olup olmadığı belirsiz.
Toropov, bu örnekteki bağdaşmayan imgelerin, aydınlık güçlerin karanlık güçlere karşı zaferini simgeliyor olabileceğini söylüyor.
Serpantin kolye geleneği, Rusya’ya büyük olasılıkla Bizans İmparatorluğu’ndan geldi. Toropov, takının, daha değerli gümüş ya da altından değil bakırdan yapıldığı için, büyük olasılıkla Staraya Russa’daki Orta Çağ malikânesinde yaşayan bir orta sınıf mensubuna ait olduğunu söylüyor.
Açıklamaya göre, kolye ucunun bir Hıristiyan aziz ile bir pagan mitolojik figürünü bir araya getirmesi, bin yıl önce Rusya’nın karmaşık bir dini manzaraya sahip olduğunu gösteriyor. Bölgede Hıristiyanlık kök salmıştı, ancak bazı insanlar pagan geleneklerini ve simgelerini açıkça koruyordu.
Live Science. 17 Eylül 2026.