Ukrayna Yaklaşık 500 Yıl Öncesine Kadar Bir Göç Merkeziydi

Bilski yerleşimindeki Skorobir nekropolünde İskit mezarı. C: Iryna Shramko

Günümüz Ukrayna’sını kapsayan Kuzey Pontus bölgesi, yüzyıllar boyunca çok yönlü göçlerin kavşak noktası olmuş, geniş Avrasya Bozkırı’nı Orta Avrupa ile birleştiren bir köprü görevi görmüştü.

Science Advances dergisinde yayımlanan bir çalışma, eski insan kalıntılarını inceleyerek, son 3.500 yıldan yaklaşık 500 yıl öncesine kadar bu bölgede dikkat çekici düzeyde yüksek genetik çeşitlilik olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırma, Tunç Çağı’nın sonunda bölgenin geniş çaplı genetik yapısının Avrupa’nın geri kalanındaki çağdaş popülasyonlara benzer olduğunu gösteriyor. Bu karışım, Avrupa avcı-toplayıcılarının, Anadolu’nun erken dönem çiftçilerinin ve Bozkır çobanlarının genetik etkilerini içeriyor. Bu genetik bileşenlerin o dönemden günümüze kadar Ukrayna bölgesinde varlığını sürdürdüğü tespit edildi.

Ancak, Erken Demir Çağı’ndan Orta Çağ’a kadar olan dönemde, Pontus bölgesinde doğudan gelen göçebe toplulukların varlığı düzenli bir olay haline geldi. Bu göçebe toplulukların genetik yapısı, yerel halk üzerine eklemlenmiş Bozkır benzeri özelliklerden, yüksek derecede Doğu Asya kökenli ve minimal yerel karışımla şekillenmiş bir yapıya kadar çeşitlilik gösteriyordu.

Aynı zamanda, Ukrayna bölgesinin diğer bölgelerindeki bireylerin genetik kökeni çoğunlukla Avrupa’nın farklı bölgelerinden geliyordu. Ukrayna bölgesinde göç ve nüfus karışımının yarattığı bu çeşitlilik, coğrafi, kültürel ve sosyal açıdan homojen gruplarda bile yüksek genetik heterojenliğe katkıda bulundu. Aynı arkeolojik bağlama sahip bireyler arasında, aynı bölgede ve aynı zamanda farklı genetik profiller bulunabiliyor.

Estonian Research Council. 13 Ocak 2025.

Makale: Saag, L., Utevska, O., Zadnikov, S., Shramko, I., Gorbenko, K., Bandrivskyi, M., … & Thomas, M. G. (2025).