Zimbabve’de 210 Milyon Yıllık Bir Dinozor Keşfedildi
www.arkeofili.com
Zimbabve’de yeni keşfedilen 210 milyon yıllık bir dinozor, bu hayvanların bölgede nasıl çeşitlendiğine dair yeni ipuçları sunuyor.
Musango matusadonaensis adı verilen yeni türün keşfi, 2018’de kuzey Zimbabve’deki Kariba Gölü’nün kıyılarında çıkarılan bir iskelete dayanıyor ve bu, ülkede tanımlanan beşinci dinozor.
Keşfin arkasındaki uluslararası paleontolog ekibine göre bu dinozor, yaklaşık 210 milyon yıl önce, dinozorların gezegene yayılmaya başladığı ama henüz baskın kara hayvanları hâline gelmediği Geç Triyas döneminde yaşamıştı.
(İlgili: Afrika’da Bilinen En Eski Dinozor Zimbabve’de Bulundu)
Milyonlarca yıl sonra evrilen dev, uzun boyunlu dinozorların aksine Musango nispeten hafif yapılıydı; yaklaşık 4,5 metre uzunluğundaydı ve tahminen 222 kilogram ağırlığındaydı, yani aşağı yukarı iyice büyümüş bir domuz ağırlığında.
Adını, yerel Shona dilinde “çalılıkta yaşayan” anlamına gelen “musango” sözcüğünden alıyor.
Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi’nden araştırmacı Paul Barrett, “Yakın zamana dek, güney Afrika’da yaşayan dinozorların büyük ölçüde aynı olduğu varsayılıyordu” diyor.
Barrett, keşfin, bu görüşün yerine bölgenin, her biri farklı dinozor türlerine ev sahipliği yapan birbirinden ayrı çeşitli ekosistemlerden oluştuğunu düşündürdüğünü söylüyor.
“Bu, şimdiye dek bulduklarımızın yalnızca buzdağının görünen kısmı olduğunu gösteriyor.”
Fosil, omurga, kaburga, kol, bacak ve ayaklarına ait kemikleri korunmuş hâliyle, Zimbabve’de bulunan kendi çağının en eksiksiz dinozor iskeletlerinden biri.
Araştırmacılar, Musango’nun öldüğünde yaklaşık 8 yaşında ve neredeyse tümüyle büyümüş olduğunu tahmin ediyor. Kemikler ayrıca, hayvanın ciddi bir yaralanma ya da enfeksiyondan iyileştiğini de gösteriyor.
Kafatası bulunmamış olsa da, araştırmacılar Musango’nun büyük olasılıkla otçul ya da hepçil olduğuna ve nehirler ile derelerin kıyısında yetişen bitkilerle beslendiğine inanıyor.
2022’de Zimbabve’deki bilim insanları, yaklaşık 230 milyon yıl önce yeryüzünde dolaşan Afrika’nın en eski dinozorunun kalıntılarını keşfetmişti. Mbiresaurus raathi adı verilen bu dinozor yalnızca yaklaşık 1 metre boyundaydı, uzun bir kuyruğu vardı ve 30 kilograma varan ağırlıktaydı.
Makale: Paul M. Barrett et al. (2026). A new sauropodomorph dinosaur from the Pebbly Arkose Formation (Upper Triassic: Norian) of Kariba, Zimbabwe. Journal of Systematic Palaeontology.