Blog
Aztek Yeraltı Dünyası Tanrısı Mictlantecuhtli’nin Maskesi
Mictlantecuhtli; daima kafatası yüzlü olarak betimlenen ölüm tanrısı ve yer altı dünyasının efendisiydi.
www.arkeofili.com
Aztek ritüel maskesinin bu nadir örneği, beş yüzyıldan fazla bir süre önce ahşaptan oyularak Mictlantecuhtli’yi temsil etmek üzere yapıldı.
Azteklere ait, yeraltı dünyası tantısı Mictlantecuhtli’nin boyalı ahşap maskesi. C: The Walters Art Museum
Mictlantecuhtli; daima kafatası yüzlü olarak betimlenen ölüm tanrısı ve yer altı dünyasının efendisiydi. Mictlantecuhtli; savaşta, kurban töreninde ya da doğumda “kahramanca” ölen insanların ruhlarından sorumluydu, onların yer altı dünyasının dokuz katmanında ilerlemesine ve ebedi huzura kavuşmasına yardım ediyordu.
Maskeyi koleksiyonunda bulunduran Baltimore’daki Walters Sanat Müzesi’ne göre oyma ahşap eserin boyutları 17,2 × 14 santimetre. Siyah göz bebekli çukur gözler ve üçgen burun, maskeye kafatasını andıran bir nitelik veriyor. Uzmanlar maskenin yanaklarında ise, büyük olasılıkla Mictlantecuhtli ile ilişkilendirilen çürüme lekelerini temsil eden küçük, kırmızımsı noktalara ait izler buldu. Dişleri dikey siyah çizgilerle boyanmış; her iki kulağı da delinmiş görünüyor, çünkü Mictlantecuhtli sıklıkla insan kemiklerinden yapılmış kulak takılarıyla betimleniyordu.
Mictlantecuhtli, Aztek panteonunun heybetli bir parçasıydı. En az 1,8 metre boyunda olduğu ve insan göz kürelerinden yapılmış bir kolye taşıdığı söyleniyordu. Mictlantecuhtli, tüm bedeniyle betimlendiğinde, Aztek yer altı dünyası olan Mictlan’daki egemenlik alanına giren ölüleri parçalamaya hazır, kolları kalkık halde gösteriliyordu. Arizona Eyalet Üniversitesi’nden emekli arkeolog Michael E. Smith’e göre Mictlantecuhtli’ye tapanlar, zaman zaman tapınağında ritüel yamyamlık bile uyguluyordu.
California Üniversitesi Riverside’dan emekli arkeolog Karl Taube’ye göre Mictlantecuhtli’yi içeren önemli bir mit, bugün dünyada yaşayan insanların kuşağının yaratılışıyla ilgili. Bu yaratılış mitinde toprak, su ve rüzgar gibi pek çok şeyin Aztek tanrısı olan tüylü yılan tanrı Quetzalcoatl’ın, büyük bir tufanla balığa dönüştürülmüş tüm ölü ataların kemiklerini geri getirmek için yer altı dünyasına gitmesi gerekiyor. Mictlantecuhtli, Quetzalcoatl yer altı dünyası boyunca yolculuk ederken bir deniz kabuğu borusu çalabilirse kemikleri vermeyi kabul ediyor.
Mictlantecuhtli, Quetzalcoatl’a gizlice deliği olmayan bir kabuk veriyor; ama Quetzalcoatl kabuğu hızla bir boruya dönüştürerek görevi tamamlıyor. Mictlantecuhtli öfkeleniyor ve kemikleri vermek istemiyor, ama Quetzalcoatl onları yine de alıyor. Kemikleri bereket tanrıçası Cihuacoatl’a getiriyor; tanrıça kemikleri öğütüp kutsal bir kabın içine koyuyor. Tüm Aztek tanrıları kabın çevresinde toplanıyor ve kemik tozuna kanlarından akıtarak insanları yaratıyor.
Bu mit, Mictlantecuhtli’nin Aztek mitolojisinde ölülerle ilişkilendirilmesine karşın aynı zamanda yenilenme ve yeniden dirilme kavramlarıyla da bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Live Science. 15 Haziran 2026.
Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >