Blog

Mar3

Çin'de 40 bin yıl önce gelişmiş bir kültürün varlığı saptandı

 |  Kategori: Arkeoloji ve Sanat Haberleri  |  Yorum: 0 yorum

etiketler  XiamabeiXiamabei kültürüÇinNihewanarkeolojiarkeologDenisovalılarAltay İnsanıNeandertalDenisovanyeni kültürevrimkültürel evrim

Çin'de 40 bin yıl önce gelişmiş bir kültürün varlığı saptandı

Arkeoloji Sanat Yayınları - Yaşar İliksiz - Eğitmen - Tarihçi - Yazar

Çin'in Nihewan Havzası'ndaki arkeoloji kazılarında çağına göre çok gelişmiş, rengarenk aşı boyalı ve küçük ebatlı aletler üretmiş bir kültürün varlığını gösteren arkeolojik kalıntılar bulundu. Kırmızı aşı boyadan dolayı kültürün Homo Sapiens türüne ait olduğu tahmin ediliyor ama alanda tek bir insan kemiği bulunamamış olması da dikkat çekiyor.

Arkeoloji dünyasında çözülmeye çalışılan güncel problemlerden biri de Homo sapiens topluluklarının Çin topraklarına ilk ne zaman geldiği (ki eldeki verilere göre 40 binler öngörülüyor) ve orada daha önce bulunan insansı türler olan Denisovalılar (Altay İnsanı) ve Neandertallerle ilişkilerini nasıl geliştirdikleri.  2 milyon ile 10.000 yıl önceki zaman aralığına tarihlenen değişik zamanlara ait çeşitli arkeolojik kalıntılar barındıran Çin'in kuzeyindeki Nihewan Havzası problemi çözecek ipuçlarının bulunabileceği alanlar arasına gösteriliyor.

 Doğu Asya'daki bilinen en eski kök boya kullanımı 

Nihewan Havzası'nın Xiamabei bölgesindeki Huliu Nehri kıyısındaki  arkeolojik kazılarında yaklaşık 40 binli yıllara tarihlenen bir kültürün kalıntılarına rastladı. 

Arkeolojik alanda, Doğu Asya'da kök boyası kullanımının bilinen en eski kanıtlarının yanı sıra, daha önce Çin'de bulunmayan türden ince işlenmiş taş dilgicikler ve bıçak tarzı kesici taş aletler, kemikler, bir kemik alet ve muhtelif kalıntılar bulundu. 

Boyalı aletler ürettiği tespit edilen Xiamabei kültürü, kuzeydoğu Asya'da son derece nadir görülen ince işçilik ve küçük ebatlı üretim gibi özellikler içeriyor. Bulunan bıçakların yedisinde, muhtemelen ahşap veya kemik sap kullanıldığını gösteren izler görülüyor. Kalıntı analizleri, aletlerin delme, deri kazıma, bitki materyallerini yontma ve yumuşak hayvansal maddeleri kesme için kullanıldığını gösteriyor.

Kazı alanından çıkan bulgulara göre kültürün insanlarının en önemli yiyecek malzemesi geyik etiydi.  Xiamabei halkı ayrıca at ve zokor denilen (bölgede yaşayan ve köstebeği andıran iri bir  yeraltı kemirgeni) hayvanla da besleniyordu.

Hayvan kemiklerinin çoğunun yakılmış olması, insanların onları yakıt olarak kullanmış olabileceğini gösteriyor. Arkeologlar, kemikten yapılmış bir de - sadece bir tane - alet buldular. Bu da kültürün alet işleme ve geliştirme tekniğinin gelişmesine kanıt olarak gösteriliyor.

Xiamabei'de bulunan önemli kültürel özelliklerden biri, farklı renklerde kök boya kullanılması ve koyu sarının daha fazla tercih edilmesine rağmen Homo Sapiens türünün özelliği olduğu varsayılan kırmızı kök boyanın varlığı. 

Prof. Francesco d'Errico liderliğindeki Bordeaux Üniversitesi ekibinin yaptığı laboratuvar analizleri, Xiamabei'de farklı türlerde aşı boyası bulunduğunu, boyaların farklı renk ve kıvamda kullanılması için dövülerek ve ezilerek işlendiğini gösteriyor.

Konuyla ilgili bilimsel ayrıntılar Nature Dergisinde 2 Mart tarihinde yayınlanan "Innovative ochre processing and tool use in China 40,000 years ago" (40.000 yıl önce Çin'de okra işleme ve yenilikçi  alet kullanımı) başlıklı makalede yayınlandı.

Taş alet üretiminde minyatürleştirmenin öncüleri

Alandaki taş alet topluluğunun genellikle küçük olması dikkat çekiyor. Ekip, yerel çört ve kuvarstan yapılmış 382 mikro bıçak bulurken, hemen hemen tümü 4 santimetreden, yarısından fazlası ise 2 santimetreden de küçüktü. Arkeologlara göre kültürün sakinleri minyatürleşmeyi ( daha küçük mekanik, optik ve elektronik ürünler ve cihazlar üretme eğilimini) bilinçli yapıyorlardı. Öte yandan mikrolitik teknoloji - küçük taş bıçaklar - Doğu Asya'da ancak 29.000 yıl önce baskın teknoloji haline gelecekti. Yani bu kültür, coğrafik alandaki 10 bin yıl sonra yaygınlaşacak bir teknolojinin ilk örneklerine imza atıyordu.

Homo Sapienslere ait bir kültür mü? Tartışmaya açık!

Taş aletler ürettiği ve kök boya kullandığı tespit edilen kültürün yaratıcıları tam da Homo Sapienslerin bölgeye ayak bastığı tahmin edilen yıllarda yaşamış. Üstelik kök boya kullanımı, özellikle de kırmızı kök boya kullanılması bugüne dek sadece İnsan türünde (Homo Sapiens) görülen bir özellik.

Ancak kültüre ait arkeolojik kalıntıların çıktığı alanda şu ana dek Homo Sapiens dahil tek bir insansı kemiğine dahi rastlanmadı. Bu nedenle kültürün Homo Sapienslerle iletişime geçen başta tür bir insansı tarafından geliştirilmiş olabileceği ihtimali üzerinde de duruluyor.

Xiamabei'de hiçbir insansı kalıntısı bulunmamasına rağmen, çağdaşı olduğu tahmin edilen  150 kilometre mesafedeki Tianyuandong bölgesinde ve biraz daha genç olan Salkhit ve Zhoukoudian Yukarı Mağarası bölgelerinde İnsan fosilleri bulunmuştu.  Fosiller, Homo Sapiende ve Neandertal melezleşmesini de gösteriyordu. Bu nedenle de arkeolog ve antropologlar Xiamabei'deki kültürün  Homo sapiens türüne ait olma ihtimalini daha yüksek görüyorlar. 

Arkeolojik alanda ilk kazıyı gerçekleştiren ekibin lideri olan Hebei Eyaleti Kültürel Kalıntılar ve Arkeoloji Enstitüsü'nden Dr. Fa-Gang Wang, "erken tarihli ve farklı bir dizi kültürel özelliğe sahip olduğu için Xiamabei, Çin'deki bilinen arkeolojik sit alanlarından çok ayrı bir özellik taşıyor" derken,  Çin Bilimler Akademisi ve Almanya'nın Max Planck İnsan Tarihi Bilimi Enstitüsü üyesi araştırmacı, Dr. Shixia Yang, " Xiamabei'deki kültürel uyarlamalar, insansıların kuzey enlemlerindeki soğuk ve çetin yaşam şartlarına sahip ortamlarındaki yaşama yeteneğini nasıl geliştirdiğini anlamamıza yardım olacak. Bu adaptasyonun, ekonomik, sosyal ve sembolik kültürün evrimi anlamamamız Xiamabei'deki bulgularla biraz daha kolaylaşacak aynı zamanda insanların bundaki potansiyel rollerini anlamamıza yardımcı olacak" dedi. 

"İnsan Kültürünün Evriminin tek kanaldan geliştiğini düşünmek yanlış"

Nature dergisinde yayınlanan makalede "Bulgularımız mevcut evrim senaryolarının çok basit olduğunu gösteriyor" diyerek şu açıklamayı yapıyor:  Arkeolojik tezler genellikle ilk insanların Afrika'dan dünyaya yayıldığını ve kültürel yenilikleri göçle taşıdıklarını savunuyorlar. Ancak Xiamabei'nin benzersiz bulgular bu tezlerin sorgulanması gerektiğini gösteriyor. Bizim bu konudaki fikrimiz; daha önceki yenilikler gözlerle yayılırken, karşılan yerel geleneklerin ve içine girilen yeni ortamın şartlar ile farklı teknolojiler de geliştiriliyordu."

Max Planck Enstitüsü'nden Profesör Michael Petraglia, "Bulgularımız, mevcut evrim senaryolarının çok basit olduğunu ve modern insanların ve kültürümüzün, geniş coğrafi alanlar üzerinde tekrarlanan farklı genetik ve sosyal değişimler yoluyla ortaya çıktığını gösteriyor.. Asya'daki kültür, göçle getirilen bir teknolojik gelişim değil, burada geliştirilmiş farklı bir kültür" diyor.

----------------------------------

Kaynak: https://phys.org/news/2022-03-archaeologists-year-old-culture-china.html

Bu yazı hakkında yorum bulunamamıştır. İlk yorumu siz ekleyebilirsiniz >

Yazıya Yorum Ekleyin

* Takma ad kullanabilirsiniz

* Yorumunuzda görülmeyecektir

 Evet   Hayır* Her defasında yeniden girmemeniz için