3.200 Yıllık Yazıt Kayıp Bir Mısır Kentine İşaret Ediyor

www.arkeofili.com

Mısır’daki Tell Abu Seifi’de bulunan 3.200 yıllık bir yazıt, II. Ramses dönemine ait kayıp kent Mesen’in konumuna işaret ediyor olabilir.

Mısır’da, günümüz Süveyş Kanalı yakınlarında yakın zamanda bulunan bir hiyeroglif yazıtın bir parçası. C: Egyptian Ministry of Tourism and Antiquities

II. Ramses döneminde yazılmış bir yazıt, kayıp bir antik Mısır kentinin konumuna işaret ediyor olabilir.

Arkeologlar, antik bir askeri yolun yakınında bulunan 3.200 yıllık bir Mısır yazıtının, uzun süredir kayıp olan bir kentin konumuna işaret ediyor olabileceğini duyurdu.

Tell Abu Seifi alanında bulunan yazıt, yaklaşık MÖ 1.279’dan 1.213’e dek hüküm süren II. Ramses’ten söz ediyor. Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı yetkililerinin belirttiğine göre yazıt, gökyüzü ve savaşla ilişkilendirilen, şahin başlı bir antik Mısır tanrısı olan Horus’un “Mesen Kenti’nin Efendisi” olduğunu söylüyor.

Ekip, açıklamada, arkeolojik alanda Horus’a adanmış bir tapınağın kalıntılarını da bulduğunu belirtti. Tapınağın neredeyse tümüyle tahrip olduğunu söyleyen, Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı’nda Delta ve Sina Arkeolojisi genel müdürü ve araştırma ekibinin liderlerinden Hesham Hussein, bu durumun tapınaktan fazla bilgi edinmeyi güçleştirdiğini aktarıyor.

Bakanlığın açıklaması Mesen’i bir “kayıp kent” olarak nitelendiriyor; kentin tam olarak ne zaman kurulduğunu ya da ne kadar büyük olduğunu belirlemek güç. Hussein, kentin arkeolojik olarak tanımlanmasının belirsizliğini koruması nedeniyle, şu anda toplam büyüklüğüne ya da nüfusuna dair güvenilir bir tahmin sunamadıklarını söylüyor.

II. Ramses adına yazılmış olan yazıtlardan bir diğeri. C: Egyptian Ministry of Tourism and Antiquities

Eğer Tell Abu Seifi olarak adlandırılan alan Mesen ise uzun süre var olmuş gibi görünüyor. Hussein, daha önce Tell Abu Seifi’de bulunan ve Ptolemaios dönemine (yaklaşık MÖ 304 ile 30 arası) tarihlenen bronz bir mührün üzerinde de “Horus, Mesen’in Efendisi” yazan bir yazıt bulunduğunu; alanda daha önce bulunan, Ptolemaios dönemine ait tabutların da benzer yazıtlar taşıdığını belirtiyor.

Horus, Mesen halkı için de son derece önemli görünüyor. Hussein, “Horus, Mesen’in Efendisi” unvanının tanrıyı doğrudan bu yerle ilişkilendirdiğini; Tell Abu Seifi’den gelen arkeolojik kanıtların da bu kültün önemini desteklediğini söylüyor.

Horus Yolu

Tell Abu Seifi, antik Mısırlıların “Horus Yolu” adını verdiği, doğu Nil Deltası’nı güney Levant’a bağlayan ve boyunca kalelerin sıralandığı bir yolun yakınında yer alıyor.

Kazıda yer almayan, Tennessee’deki Memphis Üniversitesi’nde tarih profesörü olan Peter Brand, kanıtların, bugünkü Kantara kentinin yakınındaki Tell Abu Seifi’nin Mesen olduğuna işaret ettiğini söylüyor. Brand, “Horus Yolları” boyunca birkaç istihkâm inşa edildiğini; bugünkü Kantara’nın yakınındaki Mesen’in de büyük olasılıkla, Mısır ordularının Kenan, Lübnan ve Suriye’ye doğru hareket ettiği “sıçrama noktalarından” biri olduğunu belirtiyor.

Bu alanın bir kısmı, muhtemelen antik Mısır’dan kalma, uzun zaman önce kaybolmuş bir şehir olan Mesn’in bir parçası olabilir. C: Egyptian Ministry of Tourism and Antiquities

Afrika’dan çıkıp Orta Doğu’ya uzanan bir yol kilit önemdeydi; çünkü Mısırlılar o dönemde imparatorluklarını genişletmek için birçok askeri sefere çıktı.

Brand, Mısır İmparatorluğu’nun Orta Doğu’nun bu kesimine egemen olduğunu söylüyor. Brand, II. Ramses’in babasının, bu yollar boyunca bir dizi kale inşa ettiğini; Ramses’in kendisinin de askeri seferi sırasında ordularını Sina üzerinden yürüttüğünü belirtiyor. Bu, bugünkü Suriye’de, Anadolu merkezli bir krallık olan Hitit İmparatorluğu’na karşı verdiği ünlü Kadeş Savaşı’nı da içeriyordu.

Alandaki tapınak da kentin önemine işaret ediyor.

Brand, “Mesenli tanrı Horus’un tapınağının, bölgedeki en önemli dini merkez” olduğunu söylüyor. Brand, yeni bulunan yazıtın, “II. Ramses’in Mesenli Horus’un bir heykelini nasıl onardığından” söz ettiğine dikkat çekiyor. Dikkat çekici biçimde, tam da böyle bir heykelin kaidesi daha önce alanda bulunmuştu.

Brand, bu iki ipucunun, Tell Abu Seifi’nin Mesen olduğuna işaret ettiğini söylüyor.

Live Science. 4 Eylül 2026.