Bir Hitit Kabında Sevgi Çiçeği’nin En Eski Tohumları Bulundu
www.arkeofili.com
Ankara Gölbaşı’ndaki Külhöyük’te, 4.000 yıllık bir Hitit kabında endemik Sevgi Çiçeği’nin bilinen en eski tohumları bulundu.
Hitit kabı, bulunduğu haliyle.
Ankara’nın Gölbaşı ilçesindeki Hatti ve Hitit kenti Külhöyük’te yürütülen kazılarda, yaklaşık 4.000 yıllık bir Hitit kabının içinde, bugün dünyada yalnızca Ankara Gölbaşı’nda yetişen endemik Sevgi Çiçeği’ne ait, bilinen en eski tohum kalıntıları tespit edildi.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından duyurdu. Ersoy, Ankara’nın 5.000 yıllık hafızasını Külhöyük’te yeni bir keşifle gün yüzüne çıkardıklarını; kap içinde bulunan tohum kalıntılarının, Sevgi Çiçeği’nin (Centaurea) bugüne dek tespit edilen en eski örnekleri olduğunu belirtiyor.
Ersoy, bugün koruma altında bulunan ve 2019’da coğrafi işaret alan Sevgi Çiçeği’nin binlerce yıl öncesine uzanan izlerinin, Anadolu’nun zengin flora tarihine de yeni bir pencere açtığını vurguluyor.
Sevgi çiçeği tohumlarının bulunduğu Hitit kabı.
Bakan Ersoy, Külhöyük’teki çalışmaların Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsünde; Bakanlık ile Ankara Üniversitesi adına Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin başkanlığında sürdürüldüğünü belirtiyor.
Bulgunun öne çıkan yanı, Sevgi Çiçeği’nin bugün yaşamını sürdürdüğü coğrafyayla, binlerce yıl önce aynı bölgede bulunmuş olması arasında kurduğu bağ. Tohum kalıntıları, bugün Gölbaşı’nda yetişen endemik bitkinin geçmişinin çok daha eskiye uzandığına dair yeni veriler sunuyor.
Bilimsel adı Centaurea tchihatcheffii olan Sevgi Çiçeği, papatyagiller (Asteraceae) familyasından, tek yıllık, endemik bir tür. Kırmızı, pembe ve mor tonlarındaki çiçekleri ışığın açısına göre renk değiştirdiği için halk arasında “yanardöner” olarak da anılıyor. Ayrıca “gelin düğmesi” ve “peygamber çiçeği” gibi adlarla da biliniyor. Bugün dünyada yalnızca Ankara’nın Gölbaşı ilçesi ve çevresinde, Mogan Gölü havzasındaki sınırlı bir alanda yetişiyor.
Sevgi çiçeği.
Tür, Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) ölçütlerine göre “Çok Tehlikede” (Critically Endangered) kategorisinde değerlendiriliyor ve Bern Sözleşmesi kapsamında kesin koruma altında. Sevgi Çiçeği, Gölbaşı Belediyesi’nin başvurusuyla 2019’da tescillenerek menşe adı türünde coğrafi işaret aldı.