Machu Picchu Yakınlarında Bilinmeyen İnka Yolları Bulundu

www.arkeofili.com

Machu Picchu yakınlarındaki Yanantin Dağı’nda, sık ormanın altında 2,5 kilometreden uzun bilinmeyen İnka yolları ortaya çıkarıldı.

Machu Picchu yakınlarında keşfedilen bir yol. C: Bartłomiej Ćmielewski

Arkeologlardan oluşan bir ekip, Machu Picchu yakınlarında sık tropikal ormanın altında, daha önce bilinmeyen 2,5 kilometreden uzun İnka yolunun yanı sıra teraslar, platformlar ve dairesel yapılar ortaya çıkardı.

Keşifler, dik arazinin ve sık, nemli ormanın kalıntıları yerden neredeyse görünmez kıldığı Yanantin Dağı’nın yamaçlarında yapıldı. Araştırmacılar bazı yerlerde bitki örtüsünü yarmak için pala kullanmak zorunda kalırken, dron tabanlı LiDAR taraması orman örtüsünün altına gizlenmiş insan faaliyeti izlerini ortaya koydu.

Alandaki bu yılki araştırmaları yöneten Wrocław Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden Dr. Bartłomiej Ćmielewski’ye göre ormanın içinde pala kullanarak yalnızca 250 metre ilerlemek üç saat sürdü.

Varşova Üniversitesi And Araştırmaları Merkezi’nin direktörü Prof. Mariusz Ziółkowski, bunun karşılaştıkları zorluğun boyutunu gösterdiğini söylüyor.

Işıkla Algılama ve Mesafe Ölçme anlamına gelen LiDAR, zemini yukarıdan taramak için lazer atımları kullanıyor. Araştırmacılar bitki örtüsünü ve diğer yüzey özelliklerini filtreleyerek arazinin üç boyutlu bir görüntüsünü oluşturabiliyor ve arkeolojik kalıntılara işaret edebilecek detaylı yükseklik değişikliklerini, düzenli çizgileri ve biçimleri tespit edebiliyor.

İlk taramalar, ormanın içinden geçen dar, zikzak çizen patikaları ortaya çıkardı. Bunlardan biri olan bir metreden dar bir patika, yerel halk tarafından biliniyordu. Araştırmacılar patikaya ulaştı ve ardından çevredeki alanı dronla taramayı sürdürdü.

LiDAR taramaları şimdiye kadar, en az 1,2 kilometre uzunluğunda belirgin bir bölüm de dahil olmak üzere, daha önce bilinmeyen 2,5 kilometreden uzun Kolomb öncesi yol ortaya çıkardı.

Machu Picchu. C: EPA/Paula Bayarte

Ziółkowski’ye göre alanda kesinlikle bunun en az iki katı kadar yol bulunuyor. Ziółkowski, LiDAR verilerinin karmaşık yazılımlarla saatlerce analiz edilmesini gerektirdiğini, bunun çok zahmetli bir iş olduğunu ve bu yüzden şimdiye kadar analizin yalnızca ilk aşamasını tamamlayabildiklerini söylüyor.

Yollara daha önce bilinmeyen teraslar, platformlar ve dairesel yapılar eşlik ediyor. Bu da Machu Picchu çevresindeki peyzajın daha önce düşünülenden çok daha kapsamlı biçimde düzenlendiğine dair kanıtlara katkıda bulunuyor.

Yolların düzeni İnka inşaat yöntemleriyle uyumlu, ancak kesin kökenleri henüz belirlenmedi. Bazıları İnkalardan daha eski olabilir ve farklı dönemlerde değiştirilmiş ya da kullanılmış olabilir.

Bulgular, alanın farklı kısımlarını birbirine bağlayan güzergâhlar ve Machu Picchu ana kompleksinin karşısında yer alan Mandor’un rolü de dahil olmak üzere, Machu Picchu çevresindeki peyzajın nasıl kullanıldığına dair anlayışı genişletebilir.

Ziółkowski bu keşfin, kompleksin bütününün işleyişine dair hipotezleri tamamladığını ve önemli ölçüde değiştirdiğini söylüyor. Ziółkowski’ye göre Machu Picchu Ulusal Parkı içinde yol ağlarıyla birbirine bağlanan 60’tan fazla arkeolojik alan bulunuyor. Bu alanlar, Llaqta de Machu Picchu olarak bilinen ana komplekse göre çeşitli uydu işlevler üstleniyordu. Alanlar büyük ölçüde Urubamba Nehri’nin sol kıyısında yer alıyor ve daha önce İnkaların kent planlama çabalarını orada yoğunlaştırdığı düşünülüyordu.

Ziółkowski, keşfettikleri yolların bu tabloyu değiştirdiğini ve nehrin karşı kıyısının da İnka döneminde önemli bir kültürel dönüşüm geçirdiğinin ortaya çıktığını belirtiyor. Ziółkowski, şimdi inceledikleri alanın pek ilgi çekmediğini ve bunun kendileri için bir şans olduğunu da ekliyor.

Machu Picchu ve çevresindeki kültürel peyzaj 1983’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Ancak yüz yılı aşkın arkeolojik araştırma, bu ünlü alanın çevresindeki peyzajın daha önce bilinmeyen özelliklerini ortaya çıkarmaya devam ediyor.

Varşova Üniversitesi And Araştırmaları Merkezi, 2008’den bu yana Peru’nun Cusco Bölgesel Kültür Müdürlüğü ve Machu Picchu Ulusal Arkeoloji Parkı ile iş birliği içinde bölgede araştırmalar yürütüyor. Ekip, başka bir ekiple birlikte Machu Picchu çevresinde arkeolojik çalışma yapma izni bulunan yalnızca iki yabancı araştırma grubundan biri.

Son arazi çalışması Temmuz ve Ağustos aylarında, And Dağları’nın doğu yakasında, yaklaşık 2.000 ila 2.700 metre yükseklikteki Yanantin Dağı’nın yamaçlarında gerçekleştirildi.

Araştırmacılar şimdi Peru Kültür Bakanlığı’nın yerel birimi olan Dirección Desconcentrada de Cultura ile daha fazla iş birliği yapmayı görüşüyor.

Ćmielewski, LiDAR taramasını kesinlikle sürdüreceklerini ve araştırma alanını genişletmek istediklerini söylüyor. Ćmielewski’ye göre Perulu meslektaşlarıyla birlikte keşfedilen yolları açığa çıkarmak için en azından hedefli kazılar yapma izni almak üzere başvuruda bulunmaya çalışacaklar.

Arkeolojik alanı denetimsiz keşiflere karşı korumak amacıyla keşiflerin tam konumu açıklanmadı.

Science in Poland. 16 Ekim 2026.