Peru’da Moche Kültürüne Ait Elit Çocuk Mezarı Bulundu

www.arkeofili.com

Peru’daki Huacas de Moche’de, bakır nesneler ve tutsak tasvirli kaplarla gömülmüş, Moche kültürüne ait elit bir çocuğun mezarı bulundu.

Mezardaki çocuk, kurban edilmek üzere olan, yenilmiş savaşçıları betimleyen iki seramik nesnenin yanına gömülmüş. C: Huacas de Moche Archaeological Project

Peru’daki arkeologlar, İnka öncesi bir uygarlığa ait, yüksek statülü küçük bir çocuğun kalıntılarını barındırıyor olabilecek, 1.500 yıllık gösterişli bir mezar buldu.

Moche kültürüne ait mezarda ayrıca her birinin boynunda ip bulunan tutsakları tasvir eden kaplar ve insan-kuş biçimli bir tanrının heykeli de ortaya çıkarıldı.

Moche kültürü, 3. ile 9. yüzyıllar arasında bugünkü Peru’nun kuzey kıyısı boyunca gelişti. Moche halkı bölgenin çöl ortamında tarım arazileri oluşturdu ve arkeolojik kayıtları anıtsal tapınakları, su kanallarını, çanak çömleği, metalurjiyi, dokumaları ve kendine özgü bir sanat biçimini kapsıyor. Moche halkının yazılı bir dili yoktu fakat geriye çocuğun mezarında bulunan tutsak heykellerine benzeyen binlerce gerçekçi portre kap bıraktılar.

Trujillo Ulusal Üniversitesi’nin Huacas de Moche Arkeoloji Projesi’nin direktörü Carlos Rengifo-Chunga’nın aktardığına göre ekip, yeni bulunan mezarda büyük olasılıkla en fazla iki yaşındaki bir küçük çocuğa ait olan küçük bir iskelet ortaya çıkardı. Çocuğun cinsiyeti bilinmiyor.

Çocuk, Moche kültürüyle ilişkili 32 seramik nesnenin yanına gömülmüş. C: Huacas de Moche Archaeological Project

Rengifo-Chunga ve meslektaşları mezarda iki bakır nesne de buldu. Bunlar, çocuğun yüzünü örten maske benzeri bir disk ve ayaklarının üzerinde duran yarım ay biçimli bir nesneydi. Ayrıca mezarda, tutsakları ve tanrıyı tasvir edenler de dahil olmak üzere Moche kültürüyle ilişkili 32 seramik nesne bulunuyordu.

Rengifo-Chunga’ya göre mezar, çocuğun küçük boyutlarına kıyasla büyüktü ve rahatlıkla bir yetişkini de barındırabilirdi. Rengifo-Chunga, mezarın 6. ya da 7. yüzyıla tarihlendiğini ekliyor.

Ekip mezarı, kuzey Peru’daki Huacas de Moche arkeolojik alanında bulunan Uhle Platformu’nun içinde ortaya çıkardı. Uhle Platformu, Huaca de la Luna tapınağına bitişik, arkeologların Yılanlar Avlusu adını verdiği bir avluya sahip bir anıt mezar. Burada daha önce ortaya çıkarılan 80’den fazla gömüt arasında bu mezar, bu türden gösterişli bir şekilde toprağa verildiği bilinen tek çocuğa ait.

Seramik nesnelerden biri, hem insan hem de kuş özellikleri taşıyan, bir tanrı olduğu varsayılan bir varlığı betimliyor. C: Huacas de Moche Archaeological Project

Rengifo-Chunga’ya göre bakır kullanımı da dahil olmak üzere özenli cenaze uygulamaları ve mezarın konumu, çocuğun Moche toplumunun elit bir sınıfına ait olduğunu düşündürüyor.

Rengifo-Chunga’ya göre iki tutsak heykeli, Moche sanatında yaygın bir tema olan “dövüş ritüeli” ile ilişkili. Bu tür tasvirlerde iki savaşçı birbiriyle dövüşüyor, kaybeden savaşçının giysileri ve silahları elinden alınıyor, boynuna bir ip bağlanıyor ve insan kurbanı olarak sunuluyordu. Bu iki kapta tasvir edilen tutsaklar kaybeden savaşçılardı ve bir çocuğun mezarında bulunmaları nadir görülen bir durum.

Rengifo-Chunga, normalde bu tür kapların ölünün yaşamıyla ilgili bir şeyi temsil ettiğinin varsayılacağını söylüyor. Örneğin böyle bir kap, kişinin dövüşe katıldığını gösteriyor olabilir.

Ancak küçük bir çocuk böyle bir faaliyete katılmış olamazdı. Genel olarak arkeologlar, bir çocuğun mezarında yetişkinlere ait bir ritüelin unsurlarını görmeyi beklemiyor. Rengifo-Chunga, bunun Moche cenaze uygulamalarına dair bilgilerini genişlettiğini ekliyor.

Peru’daki Huacas de Moche arkeolojik alanında bulunan elit bir çocuğa ait mezar. C: Huacas de Moche Archaeological Project

Ttanrı olduğu düşünülen heykel, kuş kanatları ve kuş kuyruğu olan bir insan bedenini tasvir ediyor. Ancak bazı araştırmacılar bunu dönüşüm hâlindeki bir tanrı olarak da yorumlayabilir. Tanrı bir elinde kare bir kalkan, diğerinde bir kadeh tutuyor ve iki yanında tören giysileri giymiş iki kuş “yardımcı” bulunuyor.

Araştırmacıların bu tanrının bilinen bir Moche tanrısı mı, yoksa panteona yeni eklenen bir tanrı mı olduğunu araştırması gerekecek. Rengifo-Chunga’ya göre her iki durumda da bu nesne, Moche panteonunun çok sayıda tanrıdan mı, yoksa birçok farklı biçime dönüşebilen az sayıda tanrıdan mı oluştuğuna dair tartışmalı bir sorunun parçası hâline geliyor.

Eserler şu anda Peru’daki Santiago Uceda Castillo Müzesi’nin laboratuvarlarında bulunuyor ve burada konservasyon işlemlerinden geçirilecek.

Live Science. 26 Ekim 2026.