Venüsler Mağarası’nda Bilinmeyen Boşluklar Olabilir

www.arkeofili.com

İtalya’daki Venüsler Mağarası’nda yapılan jeofizik taramalar, ana mağaraya bağlı olabilecek bilinmeyen boşluklara işaret ediyor.

Grotta delle Veneri’de bulunan Venüs Heykelciklerinin kopyaları Museo Castromediano, Lecce’de sergileniyor. C: Wikimedia Commons

Mağara adını, bir zamanlar Avrupa genelinde yaygın olan eski bir sanatsal eğilimin örnekleri olan Paleolitik “Venüs” figürinlerinden alıyor.

Arkeologlar, bir zamanlar hem Neandertallere hem de sanatçı ruhlu bazı Homo sapiens bireylerine ev sahipliği yapmış Avrupa’daki tarihöncesi bir alan olan Venüsler Mağarası’na geri döndü. Mağaranın içini analiz etmek için yeni bir teknik bileşimi kullanan ekip, mağaranın daha fazla keşif barındırabileceğini düşünüyor.

Venüsler Mağarası (Grotta delle Veneri), İtalya çizmesinin topuğunda yer alan sakin bir kasaba olan Parabita yakınlarında bulunuyor. Mağara adını, alanda çalışan arkeologların hayvan kemiğinden oyulmuş küçük kadın heykelcikleri olan iki “Venüs figürini” keşfetmesinin ardından aldı.

Venüs Figürinlerine Dair Bilinmeyenler

Yaklaşık 20.000 yıl öncesine tarihlenen iki figürin de göğüslere ve karnın altına sarılan kollara sahip bir insan bedenini tasvir ediyor. Bu da hamile kadınları temsil ediyor olabileceklerini düşündürüyor.

Daha büyük olan figürinde (yaklaşık 9 santimetre) yüz, bir dizi derin oluk ile örtülmüş. Bu oluklar bir peçeyi, maskeyi ya da saç modelini betimlemek için kullanılmış olabilir. Daha küçük figürin (6 santimetrenin biraz üzerinde) çok benzer bir üslupla, ancak daha az ayrıntıyla yapılmış.

İşin tuhaf yanı, birbirine çok benzeyen Venüs figürinleri Avrupa’nın dört bir yanında bulunabiliyor. En eski (ve tartışmaya açık olsa da en güzel) örneklerden biri, Avusturya’da gün ışığına çıkarılan ve İtalya’dan gelen bir taştan oyulmuş olan Willendorf Venüsü. Bu figürinlerin ne olduğuna dair kuramlar, manevi tılsımlardan ya da doğurganlık için uğur getiren muskalardan güzelliğin şehvetli ifadelerine kadar uzanıyor. Belki de bir tanrıçayı tasvir ediyorlardı.

Bu sanatsal üslubun nasıl ve neden bu kadar geniş mesafelere ve binlerce yıla yayıldığı bilinmiyor, fakat bu durum figürinlerin derin bir kültürel anlam taşıdığını düşündürüyor.

Güney İtalya’da keşfedilen bu iki figürin özellikle sıra dışı, çünkü Avrupa’nın farklı yerlerinde görülen çeşitli estetik anlayışları bir araya getiriyor: Bedenler Akdeniz üslubunda, yüzler Ren-Tuna üslubunda ve duruş ise daha çok Rusya’da bulunan figürinleri anımsatıyor.

Venüs figürinleri Homo sapiens’in eseri, ancak mağarada bulunan daha eski eserler, burada bir zamanlar Neandertallerin de yaşadığını gösteriyor. Araştırmacılara göre bu önemli bir keşifti, çünkü soyu tükenmiş bu insan grubunun Akdeniz’in bu kesiminde yaşadığına dair kanıt sunuyordu.

Venüsler Mağarası’nda Gizli Boşluklar mı Var?

Malta Üniversitesi ve İtalya’daki Miras Bilimleri Enstitüsü’nden arkeologlar, yeni bir çalışmada Venüsler Mağarası’nı yere nüfuz eden radar ve topraktan elektrik akımı geçirerek akımın ne kadar kolay iletildiğini ölçen bir teknik olan elektrik özdirenç tomografisi ile inceledi.

Bu yöntemler, araştırmacıların “anomali” olarak adlandırdığı sinyaller yakaladı. Bu sinyaller, mağaranın yakınında ana mağarayla bağlantılı olabilecek, daha önce bilinmeyen birkaç boşluk bulunduğunu düşündürüyor. Kazı yapılmadan mağaranın bu uzun süredir kayıp boşluklarla gerçekten bağlantılı olup olmadığı belirsiz, ancak bu tür bir keşif ilk kez yapılmış olmayacak.

2021’de başka bir arkeolog ekibi, yine Akdeniz kıyısında bulunan Cebelitarık’taki Gorham Mağarası Kompleksi’nin arka kısmında gizli bir oda keşfetmişti. 13 metre derinliğindeki oda 40.000 yıl boyunca kapalı kalmıştı ve Neandertallerin soylarının tükenmesinden hemen önceki yaşamlarına ışık tutan çeşitli eserler içeriyordu.

Elbette Venüsler Mağarası’nın benzer sürprizler barındıracağına dair bir işaret yok, ancak Cebelitarık örneği, iyi incelenmiş mağaraların bile araştırmacılar aramaya koyulduğunda yeni sırlar ortaya çıkarabileceğini gösteriyor. Bu son çalışmayı yürüten araştırmacılar, kullandıkları teknik bileşiminin ileriye dönük bir yol olabileceğini düşünüyor.

IFL Science. 8 Ekim 2026.

Makale: Barbolla, D. F., Torre, C., De Giorgi, L., & Leucci, G. (2026). Digital Applications in Archaeology and Cultural Heritage, 42, e00560.