Viyana’daki Toplu Mezar Bilinmeyen Bir Savaşa İşaret Ediyor

www.arkeofili.com

Viyana’da bir futbol sahasının altında bulunan Roma dönemine ait toplu mezar, en az 129 genç erkeğin iskeletini barındırıyor.

Arkeologlar, Viyana’nın banliyölerinde Roma dönemine ait beklenmedik bir toplu mezar keşfetti. C: Novetus GmbH

Antik bir toplu mezardan çıkarılan iskeletlere yönelik yeni bir analiz, şaşırtıcı sayıda kasık yaralanmasını ortaya koydu.

Viyana yakınlarında bir futbol sahasının altında bulunan Roma dönemine ait bir toplu mezar, Roma İmparatorluğu’nun dört bir yanından gelen genç erkeklerin iskeletlerini barındırıyor. Arkeologların saptadığına göre, bunların çoğu ölmeden önce kasık bölgesinden yaralanmış.

En az 129 kişinin “son derece düzensiz” biçimde gömüldüğü mezar, 2024’te kazıldı ve MS 1. ile 2. yüzyıllara tarihlendi. Yeni bir analiz, arkeologların başından beri kuşkulandığı şeyi doğruluyor: bunlar büyük olasılıkla Roma dönemine ait savaş ölülerinin kalıntıları.

Novetus adlı arkeoloji şirketinden biyoarkeolog Sheridan Strang, bunun görkemli bir buluntu olduğunu belirtiyor. Strang, iskeletlere ilişkin yeni çalışmasını 6 Ağustos’ta 25. Avrupa Paleopatoloji Derneği toplantısında sundu. Çalışma henüz hakem denetiminden geçmedi.

Toplu mezar, Roma döneminde Vindobona olarak bilinen Viyana’nın dış mahallelerinden Hasenleitengasse’de bulundu.

Arkeologların tahminine göre 129 iskeletin hepsi 18 ile 35 yaşları arasındaki erkeklere aitti. Mezarda herhangi bir tipik mezar hediyesine rastlanmadı, ancak birkaç silah bulundu. Toplu mezara gömülen kişilerin en az üçte ikisinde, ölüm sırasında oluşmuş şiddet travması izleri vardı.

Strang, araştırma sunumunda, bu bireylerin büyük olasılıkla asker olduğunu ve bir savaş ya da askeri sefer gibi bir tür kitlesel şiddet olayında öldüğünü belirlediklerini söylüyor. Ancak ona göre, bu bölgede bu döneme yakın bir savaşa dair başka hiçbir kanıt yok.

Toplu mezarda bulunan ölülerin birçoğunun kasık bölgesinde yaralanmalar vardı. C: S. Strang, Novetus GmbH

Vindobona Roma askeri kampı, Pannonia eyaletinin bir parçası olarak MS 1. yüzyılın sonlarında kuruldu. Tuna Nehri kıyısında yer alan Vindobona, Roma İmparatorluğu’nun sınırını Markomanlar gibi Germen kabilelerinden korumaya yardımcı olan önemli bir ileri karakoldu. Tarihçiler, Markoman Savaşları sırasında (yaklaşık 166-180) Vindobona yakınlarında savaşlar yapıldığını bilse de, ne tarihsel ne de arkeolojik kayıtlar Hasenleitengasse’de herhangi bir zaman bir savaş yaşandığını düşündürüyordu.

Strang ve meslektaşları iskeletlerdeki travmatik yaralanmaları incelediğinde, iskeletlerin her yerinde kılıç ya da hançer gibi aletlerden kaynaklanan keskin travma izleri, çoğunlukla kafataslarında ise künt travma izleri buldu. Ancak fırlatılan silahlardan kaynaklanan travma büyük ölçüde kasık bölgesiyle sınırlıydı.

Bu pelvis yaralanmaları için en olası senaryo, yerdeki bir saldırganın fırlatma mızrağı kullanarak, at üstündeki düşmanın zırhındaki bir açığı hedef alması.

Strang, bir bireyi kazdıklarında mızrak ucunun hâlâ pelvisin içinde durduğunu belirtiyor. Ona göre bu yaralanmalara yol açan kişiler, bu hassas bölgeleri nişan alıyordu.

Araştırmada yer almayan, Uppsala Üniversitesi’nden biyolojik antropolog Patrick Randolph-Quinney’e göre Hasenleitengasse toplu mezarı, fırlatma silahı kullanımını anlamak açısından önemli bir alan. Ona göre fırlatma travmasının kasık ve alt uzuvlarda yoğunlaşması, bu bölgelerde olası bir zırh ve koruma eksikliğine işaret ediyor. Ancak aynı zamanda saldırganların yumuşak doku anatomisine dayanarak nasıl etkisiz hale getireceklerini bildiğini de gösteriyor.

Belirli bir savaşa dair tarihsel kayıt ve iskeletler dışında arkeolojik kanıt bulunmadığından, araştırmacılar şimdi savaşanların kim olduğunu anlamaya çalışıyor.

Strang, bunların Romalılar mı, Markomanlar mı, yoksa bölgedeki başka bir Germen kabilesi mi olduğunu bilmediklerini söylüyor.
İskeletlerden 25’inin ön DNA analizi, hepsinin kromozomal olarak erkek olduğunu doğruladı. Ayrıca DNA, bu 25 bireyin çeşitli soylardan geldiğini ortaya koydu. Strang’e göre erkeklerin bir kısmı İtalya Yarımadası’ndan, diğerleri Avrupa anakarasından, üçü ise doğu Akdeniz’den ve Batı Asya’nın bir parçası olan Levant’tan geliyordu.

Strang, bu bireylerin Roma askeri personeli olabileceğini, ancak hepsinin Romalı olmayabileceğini belirtiyor. Ona göre bunun, Romalılar ile başka bir Germen kabilesinin bir arada gömüldüğü karışık bir mezar olma olasılığı da var.

Strang, iskeletler üzerindeki araştırmanın sürdüğünü söylüyor. Artık kalıntılar ellerinde olduğuna göre sağlığı, beslenmeyi ve hastalığı inceleyebilir, arkeolojik kayıttan daha önce bilinmeyen soruları yanıtlayabilirler.

Live Science. 14 Ağustos 2026.

Makale: Strang, S. (2026, August 6). 25th European Paleopathology Association Conference, Berlin, Germany.