İspanya’da 850.000 Yıl Önce Yamyamlık Yapılıyordu
www.arkeofili.com
850.000 yıl önce İspanya’daki mağarada bir i̇nsan akrabası, hem yetişkinleri hem de çocukları yiyerek yamyamlık yapıyordu.
İspanya’daki Gran Dolina mağarasından yeni çıkarılan kemikler, bir eski insan akrabasının yetişkinlere ve çocuklara yamyamlık uyguladığını ortaya koyuyor ama araştırmacılar bunun nedenini hâlâ bilmiyor.
Yeni bir araştırma, İspanya’daki bir mağarada, eski bir insan akrabasının fosillerinde yamyamlığı düşündüren kesik izleri bulunduğunu ortaya koyuyor. Ancak Homo antecessor olarak bilinen türe ait kemiklerin çoğu, önceki keşiflerin bulduğu gibi yalnızca çocuklara değil, yetişkinlere de ait. Bu da 850.000 yıl önce bu bölgede uygulanan yamyamlığa yeni bir boyut ekliyor.
Katalan İnsan Paleoekolojisi ve Toplumsal Evrim Enstitüsü’nün (IPHES) açıklamasına göre, yaklaşık yirmi dört kemik ve diş, yakın zamanda, kuzey İspanya’daki Sierra de Atapuerca arkeolojik kompleksinin bir parçası olan Gran Dolina mağarasında bulundu. Kalıntılar arasında bir kafatası, omurga, kol ve bacak kemiklerine ait parçalar ile soyu tükenmiş Homo antecessor’un birkaç üyesine ait üç diş vardı. Homo antecessor, yaklaşık 1,2 milyon ile 770.000 yıl önce arasında Avrupa’da yaşamış bir modern insan akrabası. Kemik parçalarının birçoğunda taş aletlerden kalma kesik izleri bulunuyordu.
(İlgili: Homininler Kolay Olduğu için Yamyamlık Yapmış)
Son birkaç on yılda araştırmacılar, Gran Dolina’da çok sayıda yamyamlık vakası belirledi. Bunlar, Homo antecessor’u, kendi grup üyelerini besinsel nedenlerle yiyen bilinen en eski insan akrabası yapıyor. Araştırmacılar 2010 tarihli bir çalışmada, Gran Dolina’daki yamyamlık kanıtlarının çoğunun, rakip bir grubun genç ve savunmasız üyeleri olarak yakalanması ve öldürülmesi daha kolay olan bebeklerin ve çocukların kemiklerinden geldiğini kaydetmişti. Ama yeni çıkarılan fosiller bu varsayımı altüst etti.
Biyolojik antropolog olan ve çalışmayı koordine eden Palmira Saladié, “Bazıları kesik izleri taşıyan daha fazla yetişkin bireyin bulunması, yamyamlığın yalnızca genç bireylerle sınırlı olmadığını gösteriyor” diyor.
Gran Dolina’da bulunan birey sayısı artık en az 13’e yükseldi ve bunların yaklaşık yarısı yetişkin. Arkeolog Andreu Ollé, “Birey sayısının artması ve özellikle daha fazla yetişkinin eklenmesi, bu nüfusu her zamankinden çok daha eksiksiz bir bakış açısıyla anlamaya başlamamızı sağlıyor” diyor.
Açıklamaya göre, Gran Dolina’daki kazılarda ayrıca çakmaktaşı, kuvarsit ve kumtaşından yapılmış bir taş alet topluluğu; sırtlan, kunduz, geyik, at ve gergedanlara ait hayvan kemikleri de gün ışığına çıkarıldı.
Alandaki yamyamlık kanıtları oldukça kapsamlı. Mağarada bulunan taş aletler, insan kemiklerindeki kesik izleriyle uyumlu ve hayvan kemikleri, insanlarda da kullanılan kasaplık tekniklerini ortaya koyuyor. Saladié’nin 2025’te söylediğine göre, bazı insan kemiklerinde insan ısırık izleri de vardı. Bu da “alanda bulunan bedenlerin gerçekten tüketildiğine dair en güvenilir kanıt.”
Ancak Gran Dolina’da yamyamlık uygulaması doğrulanmış olsa da, nedeni hâlâ belirsiz. Araştırmacılar, yeni bulunan yetişkin kemiklerinin, Homo antecessor grupları arasındaki bu uygulamayı daha iyi anlamalarına yardımcı olabileceğini umuyor.
Arkeolog Marina Mosquera, “Gran Dolina’daki bu yeni alanı kazmaya daha yeni başladık ve ilk sonuçlar bile onun muazzam bilimsel potansiyelini gösteriyor” diyor.
Açıklamaya göre, yamyamlıkta yaşa bağlı farklılıklar, yamyamlık dönemlerinin sayısı ve süresi ile Homo antecessor’un toplumsal örgütlenmesine ilişkin soruları araştırmak için kemikler üzerinde daha ileri analizler şu anda sürüyor.
Live Science. 27 Temmuz 2026.