Neandertaller Yaşam Alanlarını Odalara Ayırmış

www.arkeofili.com

Abric Romani’deki Neandertaller, yaşadıkları sığınağı uyku ve ortak yaşam alanlarına ayırmış ve atıklarını ayrı bir yerde toplamış olabilir.

Neandertaller, yaşam alanlarını düzenlemek için kamp ateşlerini kullanmış. C: Merino-Pelaz et al., 2026.

Yeni bir araştırma, bugünkü Barcelona yakınlarında yaşayan Neandertallerin yaşam alanlarını tıpkı modern insanlar gibi düzenlediğini düşündürüyor. Dahası, evlerine özen gösteren bu homininler yaşam alanlarını temiz ve düzenli tutmuş, atıklarını ana yaşam alanlarından uzaklaştırmış görünüyor.

Arkeologlar, Neandertallerin ev içi alışkanlıklarını öğrenmek için soyu tükenmiş akrabalarımızın 110.000 ile 40.000 yıl önce yaşadığı Abric Romani kaya sığınağını inceledi. Araştırmacılar, sığınağın eski sakinlerinin mekânı nasıl kullandığını anlatan iki makale yayımladı.

Bunlardan ilkinde yazarlar, kaya sığınağının güney kesiminin bir atık alanı olarak kullanılmış olabileceğini bildiriyor. Araştırmacılar burada, eski ocakların konumlarıyla örtüşmeyen küçük kömür yoğunlukları buldu. Bu da kömürlerin buraya bilinçli olarak bırakılmış olabileceğini düşündürüyor.

Buna karşılık kuzey kesimde, çoğu ocakların içinde yer alan çok daha fazla kömür bulunuyor. Araştırmacılara göre bu dağılım, belirli aralıklarla yapılan ocak temizliği olaylarıyla açıklanabilir ve potansiyel olarak yapıların bakımının yapıldığına işaret edebilir.

Başka bir deyişle, Abric Romani’deki Neandertaller ocaklarındaki kömürleri kaya sığınağının belirli bir bölümüne süpürerek ocaklarını temiz tutmuş olabilir.

Araştırmacılar bunu izleyen ikinci bir çalışmada, ocakların kendilerinin de sığınağı uyku alanlarına ve ortak yaşam alanlarına bölecek şekilde bilinçli olarak düzenlenmiş göründüğünü bildiriyor. Araştırmacılar özellikle arka duvara yakın ateşlerin, alanın ortasına doğru olanlardan daha küçük olma eğiliminde olduğunu ve genellikle çevrelerinde daha az taş ve kemik kalıntısı bulunduğunu tespit etti.

Yazarlar duvara yakın bu ocakları uyku alanları olarak yorumlarken, duvardan daha uzaktaki büyük ateşlerin çok daha çeşitli ortak faaliyetler için kullanıldığını düşünüyor. Bu nedenle yazarlara göre Neandertaller için ateş yalnızca bir geçim aracı değil, toplumsal alanı yapılandırmanın ve düzenlemenin merkezi bir unsuruydu.

Araştırmacılara göre yaşam alanlarının bu şekilde bilinçli olarak uyku ve yaşam alanlarına bölünmesi, günümüz avcı-toplayıcılarının kamp alanlarıyla açık benzerlikler gösteriyor ve Neandertaller ile Homo sapiens arasındaki davranışsal benzerliklerin giderek uzayan listesine bir yenisini ekliyor.

Yazarlar, mekânsal düzenlemenin, iki topluluk arasındaki davranış farklılıklarının daha önce düşünüldüğünden daha az belirgin olduğu bir başka boyut olabileceği sonucuna varıyor.

IFL Science. 31 Ekim 2026.

Makale 1: Merino-Pelaz, A., Vallverdú, J., Warnitz, L. et al. (2026).

Makale 2: Fernández-Iriarte, T., Mas, B., Chacón, M.G. et al. (2026).